شيوه فرماندهى پيامبر(ص) - خطاب الموصلي، محمود بن شيت - الصفحة ٢٩٧
گشتيها را به درون و بيرون مدينه اعزام كرد تا قريش را از دريافت هرگونه خبرى نسبت به نيات مسلمانان محروم گردانند و منافقان و دوستان قريش را از فرستادن اخبار بازدارند.
پيامبر خدا (ص) با هوشيارى و آمادگى كامل حركت مىكرد، تا آنكه به حومه مكه رسيد و اقدامهايى كه براى ناكام ساختن قريش در شناخت تدبيرهاى مسلمانان براى فتح مكه در نظر گرفته بود، قرين موفقيت گشت.
چنانچه نيات مسلمانان كمى زودتر براى قريش كشف مىشد، مىتوانستند با جمع آورى همپيمانان و تنظيم نيروهايشان نقشه مناسبى را براى مقابله با آنان طرح كنند و در برابر پيامبر (ص) و يارانش مدت بيشترى مقاومت بورزند، در نتيجه زيانهاى مالى و جانى طرفين، بدون هيچ توجيهى افزايش مىيافت. حركت يك سپاه ده هزارنفرى سوى مكه و رسيدن آن به حومه شهر، آن هم بدون اطلاع قريش، هرگز كار آسانى نبود. قريش هنگامى از رسيدن سپاه آگاه شدند كه كارى جز تسليم از آنها ساخته نبود! ترتيباتى كه رسول خدا (ص) براى محروم ساختن قريش از اخبار و نيات خود انديشيد، آنان را به طرز جالبى غافلگير و مجبور به تسليم كرد.
اطلاعات:
تصميمهاى يك فرمانده متناسب با اطلاعاتى است كه درباره مقاصد، شمار نيروها، سازماندهى، تسليحات، مواضع و اسلوب جنگى دشمن و منطقه نبرد كسب مى كند. هرچه اطلاعات به دست آمده مفصلتر و كاملتر باشد، طرح نقشه فرمانده دقيقتر، و احتمال پيروزى بيشتر است.
مسلمانان از طريق فرستادگان بنى خُزاعه از موضوع پيمان شكنى قريش و تزلزل آنان آنان در تصميمگيرى آگاه گشتند. همچنين از اخبار مهم يابى اهميتى كه به مدينه مىرسيد و يا از آن خارج مىشد، در تمام اوقات با خبر بودند.
اما قريش، تا هنگامى كه رسول خدا (ص) به حومه مكه رسيد، از دستيابى به هرگونه