نيروهاى طرفين:
مسلمانان:
ده هزار رزمنده به فرماندهى رسول خدا (ص).
مشركان:
قريش و بنوبكر، هر كدام با فرماندهى جداگانه.
در راه مكه:
١- مسلمانان در رمضان سال هشتم هجرى، مدينه را به قصد مكه ترك گفتند.
سپاه اسلامى از مهاجران، انصار و قبايل سُلَيم، مُزينه، غَطْفان، غفار، اسْلَم «١» و طوايفى از قيس، اسد، تميم و ديگر قبايل تشكيل مى‌گشت و چنان شمار و تجهيزاتى داشت كه پيش از آن در شبه جزيره عربستان ديده نشده بود. هرچه سپاه پيش مى‌رفت با پيوستن قبايل ساكن در اطراف راه، بر شمار آن افزوده مى‌شد. با وجود انبوهى سپاه و قدرت و اهميت آن، راز حركتش همچنان پوشيده بود و قريش درباره آن چيزى نمى‌دانست. زيرا با آنكه از قصد رسول خدا (ص) براى جنگ آگاهى داشتند، از زمان، مكان و چگونگى تهاجم مورد انتظارشان بى‌خبر بودند. بسيارى از سران قريش كه خطر را نزديك مى‌ديدند، شتابان نزد مسلمانان آمدند تا اسلام خود را اعلام كنند. بخشى از اينان و از آن جمله، عباس بن عبدالمطلب، عموى پيامبر (ص) در راه مكه به سپاه اسلام برخوردند.
سپاه اسلامى شبانگاه به مَرّالظَّهران در فاصله چهار فرسخى مكه رسيد و در آنجا اردو زد. رسول خدا (ص) فرمان داد كه هر يك از مسلمانان آتشى بيفروزد تا قريش بدون آگاهى از ماهيت سپاه، بزرگى آن را دريابد و روحيه‌اش تحت تأثير قرار گيرد و بدون جنگ تسليم مسلمانان گردد. اين نمايش نظامى به پيامبر خدا (ص) فرصت مى‌داد كه بدون خونريزى به اهداف خويش برسد.
ده هزار آتش به وسيله مسلمانان افروخته شد و قريش شعله‌هاى آتش را كه چشم انداز وسيعى را فراگرفته بود مشاهده كرد. ابوسفيان، بُديل بن وَرْقاء و حُكيم بن حِزام، براى آگاهى از منشأ آتش و نيات و اهداف افروزندگانش، بدان سوى رهسپار گشتند.