بازگشت مستضعفان‌ «وَ نُريدُ انْ نَمُنَّ عَلَى الَّذينَ اسْتُضْعِفُوا فِى‌الْارْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ ائِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثينَ» قصص (٢٨)، آيه ٥.
و خواستيم بر كسانى كه در آن سرزمين فرو دست شده بودند منت نهيم و آنان را پيشوايان [مردم‌] گردانيم، و ايشان را وارث زمين كنيم.
فتح مكه وضعيت عمومى:
مسلمانان:
صلح حديبيه به مسلمانان فرصت داد تا به حيات نظامى يهوديان در درون و بيرون مدينه پايان دهند. آنان همچنين فرصت يافتند تا بر قبايل شمال مدينه تا مرزهاى شام و نيز قبايل جنوب مدينه استيلا يابند. اسلام ميان همه قبايل عرب انتشار يافت و مسلمانان تنها نيروى بى‌رقيب سرزمين عرب شدند.
اينك چيزى جز فتح مكه در برابر مسلمانان باقى نمانده بود. اسلام در اين شهر مقدس انتشار يافته بود و چنانچه رسول خدا (ص) خود را به پيمان صلح حديبيه پاى بند نمى‌دانست، گشودن اين شهر براى مسلمانان مشكلى نداشت.
مشركان:
نشر اسلام ميان بخش زيادى از قبايل عرب، از آن جمله قريش و وجود