رسول خدا (ص) قبايل زير فرمانش را جداگانه سازماندهى مى‌كرد و براى هر يك فرماندهى منصوب مى‌فرمود. از اين كار دو منظور داشت: نخست ايجاد رقابت ميان قبايل و دوم استراحت نوبتى- چون استراحت نيروها موجب مى‌شد كه جنگ را با شادابى تمام از سر بگيرند.
اين نقشه رسول خدا (ص)، با جديدترين نقشه‌هاى نظامى مربوط به جنگ شهرى مطابقت مى‌كند.
چنانچه آن حضرت در چنين موقعيتى به شيوه جنگ و گريز و يا شيوه صف مى‌جنگيد، مسلمانان هرگز بر يهوديان پيروز نمى‌گشتند.
ج- عقب نشينى:
موفقيت خالد بن وليد در گريز از موته، از چنگ نيروهايى كه نسبت به نيروى او برترى كامل داشت، از شاهكارهاى نظامى به شمار مى‌رود.
شيوه پيكار عقبدار مسلمانان نيز حقيقتاً درخشان بود؛ زيرا با گشودن جبهه‌اى گسترده در برابر دشمن، نيروهايش را پراكنده و ناتوان ساختند. سردادن فريادهاى بلند، دشمن را به اين پندار افكند كه نيروى بزرگى به كمك آنان رسيده است.
همه اين اقدامها موجب شد كه پيكره اصلى و قلب سپاه اسلام به محاصره نيفتد و راه عمليات عقب نشينى آنان هموار گردد.
روحيه:
عمره قضا «١» بر روحيه قريش تأثير زيادى نهاد. بسيارى از آنها در دارالندوه مكه مستقر شدند و شمار ديگرى بر كوهها و بلنديهاى پيرامون شهر اردو زدند تا چگونگى ورود پيامبر (ص) و يارانش را به مكه و خانه خدا و نيز سعى ميان صفا و مروه آنان را تماشا كنند.
رسول خدا (ص) هنگام ورود به مسجد، بازوى راستش را از زير جامه احرام بيرون آورد و فرمود: