عقبدار سپاه اسلامى، براى جلوگيرى از تعقيب دشمن، به يك جنگ تأخيرى اقدام كرد. در نتيجه بخش اعظم نيروهاى اسلام از خطر نابودى رهيدند. آنان مسلمانان در منطقه گسترده‌اى پراكنده شدند و براى اينكه وانمود كنند نيروى زيادى به كمك آنها آمده است فريادهاى بلند سر مى‌دادند. بدين وسيله، نيروهاى دشمن را از تعقيب سپاه اسلام بازداشتند و از وارد آمدن زيانهاى فراوان جلوگيرى كردند. عقبدار، مأموريت خود را با موفقيت به پايان برد و با وجود آنكه عقب نشينى دشوارترين عمليات نظامى است- زيرا ممكن است به شكست تبديل شود و شكست مصيبتى است كه زيان شيوه فرماندهى پيامبر(ص) ٢٧٥ پيوست«ح» شهيدان غزوه خيبر:
ص : ٢٧٥ هاى جبران ناپذيرى به شكست خوردگان وارد مى‌آورد- مسلمانان زيان اندكى ديدند. «١» هنگام بازگشت سپاه اسلامى به مدينه مسلمانان در استقبال از آنها، خاك بر سر و رويشان مى‌پاشيدند و مى‌گفتند: «اى گريزندگان، آيا از جهاد در راه خدا گريختيد؟! اما رسول خدا (ص) پاسخ داد: «اينان گريختگان نيستند، بلكه ان شاء الله حمله كنندگانند».
زيانهاى طرفين:
الف- مسلمانان: دوازده شهيد (ر. ك: پيوست «ى»)
ب- روميان و مشركان: زيانهاى آنان چند برابر مسلمانان بود و به همين دليل هم اقدام به تعقيب و نابود سازى همه مسلمانان نكردند.
نتيجه‌ نبرد موته، يك عمليات شناسايى بود كه مسلمانان براى شناخت كارآيى و شيوه‌هاى جنگى سپاه روم و همپيمانانش از آن بهره فراوان برده در جنگهاى دوره‌هاى بعد، عليه خودِ آنان به كار گرفتند. خسارت اندك مسلمانان در كنار فوايد نظامى‌اى كه از جنگ با روميان حاصل شد بسيار ناچيز است. آنان موفق گرديدند كارآيى شيوه‌هاى جنگى، سازماندهى و تجهيزات روميان و متحدانشان را بشناسند كه آثار آن در جنگهاى بعدى‌