شيوه فرماندهى پيامبر(ص) - خطاب الموصلي، محمود بن شيت - الصفحة ٢٤٦
كامل هدف و يافتن مناسبترين راه براى رسيدن به آن است. پس از تعيين هدف، براى دستيابى به آن نقشهاى مناسب ترسيم مىشود، و با نصب العين قرار گرفتن هدف، به اجرا در مىآيد. البته از اينكه هدفهاى ثانوى كار را به تأخير اندازد و يا موجب تغيير نقشه شود بايد بر حذر بود.
اصل پىگيرى هدف از سوى رسول خدا (ص) به بارزترين شكل در غزه حديبيه نمودار است. بطورى كه درسهاى آن براى كسانى كه قصد درك مفهوم پىگيرى هدف را دارند، روشنترين و مفيدترين الگو را ارائه مىدهد.
رسول خدا (ص) از همان آغاز ترك مدينه، تصميم گرفت كه با قريش نجنگد؛ و تا جاى ممكن تمام تلاش خود را براى تفاهم با آنان به كار بست. اين هدف هميشه نصبالعين آن حضرت بود.
پيامبر خدا (ص) با حالت احرام بيرون آمد و اسلحه سوار را- كه شمشير غلاف شده است- برگرفت. هنگامى كه از طريق گشتيهاى شناسايى، از عزم قريش مبنى بر جنگ آگاه شد، بر صلح پاى فشرد و به اين منظور راه اصلى را كنار گذاشت و بيراههاى ناهموار را در پيش گرفت. هرچند كه پيمودن آن براى يارانش موجب تحمل دشوارى بسيار گشت. قصد پيامبر (ص) از بيرون رفتن از راه اصلى جز به خاطر پرهيز از درگيرى با پيش قراولان قريش- كه در منطقه عسفان تجمع كرده بودند- نبود. چنانچه سپاه اسلام به مدينه عقب نشينى مىكرد، نيروهاى قريش آنها را تعقيب مىكردند و در هر حال- ماندن در عسفان يا عقب نشينى به مدينه- درگيرى پيش مىآمد. چيزى كه رسول خدا (ص) نه قصد آن را داشت و نه به آن تن مىداد.
اما تغيير مسير مسلمانان از راه اصلى و حركت از راه فرعى مكه، طلايه داران قريش را ناچار به بازگشت سريع به آن شهر كرد. زيرا نزديك شدن مسلمانان به مكه، اين شهر را در معرض تهديد مستقيم قرار داد. حركت مسلمانان از اين راه از ترس نيروهاى قريش نبود. زيرا كسى كه از دشمن بترسد، به پايگاه اصلى «١» و مركز نيروهاى او نزديك نمىشود، بلكه مىكوشد دور از پايگاه اصلى دشمن موضع بگيرد تا خطوط