شيوه فرماندهى پيامبر(ص) - خطاب الموصلي، محمود بن شيت - الصفحة ٢٠٤
بردن مسلمانها را ندارند. قبايل عرب نيز از تهاجم به مدينه بازماندند و طمعشان از اين شهر بريده شد؛ زيرا كه هركدام به تنهايى در سرزمين خودش مورد تهاجم سپاه اسلامى قرار گرفته يكى پس از ديگرى مغلوب مسلمانان شدند.
يهوديان نيز به تنهايى ناتوانتر از آن بودند كه بتوانند مسلمانان را مورد تعرض قرار دهند، با اين وجود منتظر فرصت مناسب بودند.
قريش، يهود و ديگر قبايل چارهاى جز اين نداشتند كه براى از ميان بردن مسلمانان نيروهايشان را در يك جبهه واحد سازماندهى كنند. زيرا مسلمانان چنان نيرومند شده بودند كه از ميان بردن آنها جز از طريق بسيج همه نيروهاى مادى و معنوى مخالف امكان پذير نبود. مأموريت گردآورى نيروهاى مشركان و يهود اطراف مدينه به يهوديان زخم خورده بنى نضير واگذار گرديد. اينان موفق شدند، همه نيروهاى مخالف اسلام را بسيج كنند. اين نيرو از نظر مادى بر مسلمانان برترى چشمگيرى داشت و مىتوانست دين جديد را از بين ببرد.
نيروهاى طرفين:
مسلمانان:
سه هزار رزمنده به فرماندهى پيامبر (ص).
مشركان:
ده هزار نفر، بجز نيروهاى يهود بنى قريظه، شامل چهار هزار تن از قريش، شش هزار تن از بنى سليم، اسد، فزاره، اشجع و غطفان.
فرماندهى قريش با ابوسفيان بود.
فرماندهى غطفان را عُيَينَةِ بن حِصْن و حارث بن عوف با هم بر عهده داشتند.
فرماندهى نيروى چهار صد نفرى اشجع با مسعود بن رُخَيلَه بود.
قبيله سُليم هفتصد تن بودند و فرماندهى آنها با سُفيان بن عَبدِ شمس، همپيمان حَرْبِ ابن اميه بود.
فرماندهى بنى اسد را طَلْحة بن خُوَيْلَد اسدى بر عهده داشت.