جاودانگى آن بزرگان افزوده‌اند.
چنين به نظر رسيد كه براى بحث درباره جنگهاى فرماندهان اسلامى، ميان شيوه‌هاى پژوهشى نوين و شيوه مورخان اسلامى مقايسه شود. در خلال بررسيهايم متوجه شدم كه شيوه نخست راه پژوهشگران را روشن ساخته و به كارهاى برخى از فرماندهان ارزشى نو بخشيده در حالى كه شيوه دوم كارهاى شگفت‌انگيز و در خور ستايش را به فراموشى سپرده است.
بارى همه كتابهاى سيره را با دقت تمام از نظر گذراندم و كوشيدم كه از خلال آنها همه جنبه‌هاى شخصيت عظيم رسول خدا (ص) را مورد مطالعه قرار دهم. سرانجام به اين نتيجه رسيدم كه نبوغ نظامى دست نيافتنى آن حضرت در لابلاى كتابها، پراكنده و پوشيده مانده و كسى توفيق تحليل و بررسى دقيق آن جنبه‌هاى مهم را نيافته‌است. لذا شايستگيهاى آن حضرت همچنان پوشيده مانده است؛ و بويژه نظاميان فرصت نيافته‌اند تا با كشف و گردآورى جنبه‌هاى نظامى، آنها را در معرض استفاده همگان قرار دهند. از اين رو جنبه‌هاى نظامى زندگانى رسول خدا (ص) تا به امروز در پرده ابهام باقى مانده است.
سيره نويسان، تاريخ جنگهاى پيامبر خدا (ص) را با اجمال و تفصيل بيان كرده‌اند. با وجوداين، صرف نظر از جزئيات وقايع و انگيزه جنگها، پرسشهاى زير براى هر پژوهشگرى مطرح است: طرفين پيش از جنگ چه موضعى داشتند؟ نبرد چگونه جريان يافت؟ از جنگ چه درسهايى مى‌توان گرفت؟ و نيز پرسشهاى اساسى ديگرى كه به مسائل رزم مربوط مى‌شود.
شرح و بيان نبردهاى فرماندهان بزرگ اسلامى و در رأس آنان رسول خدا (ص) با شيوه‌هاى پژوهشى كهن- كه عطش تحقيق پژوهشگران نوين را فرو نمى‌نشاند- سرنوشت تاريخ جديد جنگ را به جايى كشانده است كه از عملكردهاى فرماندهان غيراسلامى، امثال آنيبال، قيصر، ناپلئون و مولتكه و ديگران نمونه آورده مى‌شود؛ و از عملكرد فرماندهان اسلامى مانند رسول خدا (ص)، خالد بن وليد و سعدِ وقاص چيزى نقل‌