شيوه فرماندهى پيامبر(ص) - خطاب الموصلي، محمود بن شيت - الصفحة ١٧٢
مانند آن را نديدهام در پى شما هستند. كسانى هم كه از وى سرپيچى كرده بودند نيز اينك با او همراه شدهاند. اينان همه به شدت از شما كينه دارند و در پى گرفتن انتقامند!» ارزيابى ابوسفيان اين بود كه درگيرى دوباره و شكست از مسلمانان به معناى از دست دادن پيروزى احُد است؛ و قريش چنان ضربهاى خواهد خورد كه هرگز قد راست نخواهد كرد. از اين رو دست به نيرنگ زد و به وسيله چند سوار از بنى عبدالقيس كه عازم مدينه بودند، به رسول خدا (ص) چنين پيغام داد: «ابوسفيان سوى شما در حركت است و مىخواهد باقيمانده شما را ريشهكن كند.» سپس بسرعت به مكه بازگشت.
مسلمانان:
پس از بازگشت مشركان و رسيدن پيامبر (ص) و يارانش به مدينه، آن حضرت به منظور سبك جلوه دادن شكست احد، بازگردانيدن روحيه مسلمانان، تبديل شادى يهود و منافقين به ترس و بازگردانيدن اقتدار دوباره مسلمانان بر مدينه، به حركت شجاعانه تازهاى دست زد.
به اين منظور، روز شانزدهم شوال سال سوم هجرى، يعنى يك روز پس از جنگ احد، تنها همراه آن دسته از يارانى كه در احد شركت كرده بودند به تعقيب مشركان پرداخت. همينكه به جايى به نام حَمْراءُ الاسد، در هشت ميلى مدينه و بر سر راه مدينه- مكه رسيد، كسى آمد و به او خبر داد كه قريش سوى او مىآيند. اين خبر موجب تزلزل روحيه مسلمانان نشد و آماده رويارويى با قريش گرديدند. به خاطر اين تهديد مدت سه روز در آنجا ماندند و هنگامى كه از رفتن قريش به مكه مطمئن شدند، راه مدينه را در پيش گرفتند. مسلمانان با اين حركت شجاعانه، بخش عمده از موقعيتى را كه در اثر شكست احد از دست داده بودند، دوباره به دست آوردند.
زيانهاى طرفين:
مشركان: ٢٢ كشته از قريش.
مسلمانان: هفتاد شهيد، (ر. ك. پيوست ه).