تكيه مى‌شود، چنين پايگاهى نيروهاى در حال رزم را پشتيبانى انسانى و تداركاتى مى‌كند و در شرايط سخت جنگ، دژ محكمى محسوب مى‌شود.
همه حركتهاى نظامى موفق براى تمركز بخشيدن به عمليات جنگى، به پايگاهى امن نياز دارند تا رزمندگان صحنه نبرد بدان متكى باشند.
براى دعوتهاى موفقيت‌آميز نيز سران و مبلّغان دعوت، نياز به دژ استوارى دارند كه دعوت را از آنجا به بيرون بگسترانند.
مدينه، پس از هجرت رسول خدا (ص)، به اين شهر، به صورت پايگاه امن اسلام درآمد. اما تا پيش از بيرون راندن بنى قينقاع شيوه فرماندهى پيامبر(ص) ١٦٦ اوج‌گيرى جنگ(دور اول):
ص : ١٦٦ پايگاه امن واقعى محسوب نمى‌شد.
موضع يهوديان مدينه با موضع مشركان اين شهر به كلى تفاوت داشت. زيرا كه مشركان با انصار نسبت خويشاوندى داشتند ولى يهوديان با ديگران هيچ نسبتى نداشتند. بسيارى از مشركان مدينه پيش از جنگ بدر اسلام آوردند و كسانى كه بر شرك خود باقى بودند، شمارشان اندك بود. در نتيجه براى مسلمانان خطر چندانى نداشتند.
پيروزى مسلمانان در بدر، بر كينه يهوديان افزود اينان انتظار ناكامى مسلمانان را مى‌كشيدند؛ به نفع دشمنان آنها جاسوسى كرده و آنها را براى حمله به مسلمانها تشويق مى‌كردند و با گفتار و كردار خود آزارشان مى‌دادند.
پس از پيروزى در جنگ بدر، ماندن يهوديان در مدينه به منزله خطرى بالقوه بود كه بايد از بين مى‌رفت. زيرا در اين صورت مدينه براى اسلام به يك پايگاه امن واقعى تبديل مى‌شد؛ و مى‌توانستند عملياتى را كه در پيش داشتند و نيز دعوت اسلامى را در حال و آينده از آنجا پى‌ريزى كنند.
پس از بيرون راندن بنى قينقاع از مدينه، از قدرت يهوديان كاسته شد و بيشتر آنهايى كه در اصل اهل مدينه بودند در مكانهاى دورتر، در خيبر و ام‌القرى اقامت گزيده بودند.
به اين ترتيب مسلمانان، مدينه را از خطرناك‌ترين دشمنان خود پاكسازى كردند و اين شهر براى اسلام به صورت پايگاه امن واقعى درآمد.
محاصره اقتصادى:
زندگى قريش در درجه نخست به تجارت متكى بود. آنان از حبشه، شام، عراق و يمن كالاهايى مانند مواد غذايى و منسوجات وارد و مواد اوليه‌اى‌