شيوه فرماندهى پيامبر(ص) - خطاب الموصلي، محمود بن شيت - الصفحة ١٢٢
به كار بستن شيوه صف در جنگ بدر به وسيله رسول خدا (ص)، يكى از مهمترين عوامل پيروزى مسلمانان بود. تاريخ نظامى حاكى از آن است كه سرّ پيروزى فرماندهان نظامى بزرگ گذشته مانند اسكندر و آنيبال و فرماندهان معاصر مانند ناپلئون، مولتكه، رومل و رونشتد اين بود كه در جنگ از شيوهها و سلاحهاى ناشناخته استفاده مىكردند.
پيش از آغاز نبرد، رسول خدا (ص) از نيروهايش سان ديد و هنگامى كه متوجه شد فشردگى صفوف موجب زحمت افراد گشته است، خود ايشان صفها را تنظيم فرمودند.
پس از آن براى نيروها سخنرانى و آنان را به جهاد تشويق كرد و فرمان داد كه در هنگام تهاجم دشمن صفوف خود را حفظ و در جاى خود استوار بمانند و تيرهايشان را به سينه دشمن نشانه بگيرند. همچنين فرمان داد، جز با اشاره آن حضرت دست به تهاجم نزنند.
هنگامى كه سران قريش به خاك افتادند و از شدت تهاجم دشمن كاسته شد، به مسلمانان فرمان پيشروى داد و پس از آنكه مشركان رو به هزيمت نهادند فرمان تعقيب آنان را صادر فرمود.
رسول خدا (ص) در هنگام دفاع، تهاجم و تعقيب چنان بر صفوف سپاه مسلّط بود كه هيچ يك از رزمندگان جز به فرمان او گام پيش ننهاد و هيچگونه اقدام جنگى بدون اجازه آن حضرت صورت نگرفت.
به اين ترتيب- همچون شيوههاى نوين جنگى عصر ما- تسلط بر نيروهاى خويش را تأمين كرد و تدارك لازم را ديد.
خلاصه آنكه رسول خدا (ص) در جنگ بدر شيوه نوينى را به كار بست و در نتيجه به پيروزى رسيد.
ايمان استوار:
پاسخ مهاجران و انصار را در هنگام مشورت با رسول خدا (ص) درباره جنگ با مشركان ديديم. با آنكه مسلمانان مىدانستند قريش از نظر نيرو و تجهيزات بر آنها برترى دارند و شمار نيروهايشان سه برابر آنهاست تا آخرين لحظه پايدارى كردند. با وجودى كه كاروان قريش از چنگ آنها گريخته بود؛ و هيچگونه انگيزه مادى نداشتند عازم جنگ گرديدند.