پندهاى رسول اعظم به اباذر غفارى - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٢٩٨
را تزكيه كند يا زكات خود را بدهد.
دوم ﴿وَ ذَكَرَ اسْمَ رَبِّهِ فَصَلّى﴾ ياد خدا كند و نماز بجاى آورد البته شايد ﴿قَدْ افْلَحَ مَنْ تَزَكّى﴾ اشاره به زكات فطره باشد يعنى رستگار است كسى كه زكات مالش را بدهد و بعد ياد خدا كند به آن تكبيراتى كه در روز عيد فطر وارد شده و بعد نماز بجاى آورد و نماز عيد بخواند. پس همان روزِ عيد فطر مىشود و ورد سوره اعلى در نماز عيد فطر اين مناسبت را مىساند و لكن خلاف ظاهر است كه آيه در اين خصوص باشد. بزرگان مىگويند: «الْعِبْرَةُ بِعُمُومِ الْوارِدِ لا بِخُصُوصِ الْمَوْرِدِ» يعنى اعتبار در خود كلام شخصيتهاى بزرگ است و لذا كلام را بررسى مىكنند. حالا شأن نزول كجا بوده و مورد چه بوده است؟ مطرح نيست. يعنى درست است كه ممكن است يكى از موارد اين سوره در اينجا باشد، امّا بخصوص اين نيست. «وَ لكِنَ الْعِلْمُ عِنْدَ اللهِ» ما هرچه داريم از آثار و بركات خاندان نبوت است پس از آيه استفاده مىشود كه عبادات اگر از ريشه و پايه تصفيه و پاك نباشد، نمىتواند بركت داشته باشد و اگر انسان مىخواهد از آثار و بركات هر چيزى استفاده كند، بايد اساس و ريشه آنرا اصلاح كند همانگونه كه اگر مىخواهد از درخت و ثمرات آن بهرهمند شود و درختى باشد كه «تُؤْتى اكُلَها كُلَّ حينِ بِاذْنِ رَبِّها» يعنى شجره طيبه باشد و
«وَ اصْلُها ثابِتٌ» باشد، بايد از ريشه درخت را پرورش دهد و اصلاح كند. بنابراين عبادات ما نيز بايد ريشهاش درست باشد تا منشأ خير و بركت شود