عاقل بايد با وضعيت و مقتضاى زمان آشنا باشد؛ همانطور كه انسان بايد نسبت به مزاجش آگاه باشد و اگر غفلت كند ممكن است او را از پاى درآورد، بايد نسبت به روزگار نيز آگاه باشد. چه بسيار افرادى كه بر اثر ناآگاهى براى آنها مشكلاتى پيش آمده كه چنانچه بيدار مى‌بودند، دچار نمى‌شدند و اين مسأله در مورد مزاج‌ نيز هست. مثلًا ديده شده كسى ناراحتى قلبى دارد بر اثر ناآگاهى شيرينى خورده و براى او گرفتارى بوجود آمده يا مرضى در بدن انسان است، از روى بى‌توجهى كارى انجام داده كه باعث رشد ميكربهاى آن بيمارى است. پس بنابراين مزاج جامعه نيز اين چنين است اگر مخصوصاً طبقه روحانيت عزيز به وضع زمان آگاه نباشند و آنرا نشناسند، ممكن است از آنها حركت يا سخنى صادر شود كه جامعه را مختل كند و بعد از آن نيز موجب از بين رفتن شخصيت خود او شود.

حضرت اميرالمؤمنين على (ع) فرمودند: «انَّ لَكُمْ فِى الْقُرُونِ السّالِفَةِ