پندهاى رسول اعظم به اباذر غفارى - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٢١٩
در تمام موارد سكوت اولين مرحله است. اگر مجلس نصيحت باشد، اولش سكوت است. اگر پاى منبر شما روحانيون محترم،
حرف زده شود يا چاى داده و يا سيگار دود كنند اثر منبر و وعظ شما از بين مىرود بايد هنگام شنيدن موعظه و سخن نيك به گوينده آن گوش فرا داد. امام صادق (ع) فرمود: «مَنْ أَصْغى الى ناطِقٍ فَقَدْ عَبَدَهُ» [١] هركس به گويندهاى كه صحبت مىكند، گوش دهد، مشغول عبادت و پرستش اوست. پس سكوت اولين عبادت است در هنگام درس و تحصيل علم بايد اول سكوت كرد. از امام (ع) سؤال كردند علم چيست؟ حضرت فرمودند: سكوت. پس اگر هنگام درس حرف زده شود، درس فهميده نمىشود.
دوم آنكه حضرت فرمودند: مؤمن از براى خدا تواضع دارد و خودش را كوچك مىداند.
علت آنكه تواضع سخت است، اين است كه انسان بايد خود را كوچك كند و در ظاهر خودش را پائين آورد. كسى كه از لحاظ علمى نيرومند است و يا از نظر مالى قدرتمند و يا مقام او بالاست، اگر مىخواهد متواضع باشد، بايد خود را در مقابل افراد جاهل و ضعيف بالا نگيرد. ما بايد از روح تواضعى كه در أئمّه (ع) بود الگو بگيريم. امام معصوم كه مركز قطب عالم امكان است، أولى به أنفس ماست و با آن ولايت عامّه تامّه مطلقه كه دارد، بلند مىشود و به خانه ضعفاء مىرود و احوالپرسى مىكند و رسيدگى مىنمايد. پيغمبر اكرم ٦ نيز آنقدر متواضع بودند كه رداى مبارك را زير
[١]- وسائل الشيعه، ج ١٢، ص ١١١.