لَعِبْرَةٌ» [١] خوب است كه انسان درباره گذشتگان فكر كند و تاريخ آنها را بنگرد تا سبب عبرت او شود و از اشتباهات ديگران و سرنوشتشان پند بگيرد و ببيند كجا رفتند و چه شدند و مواظب باشد خودش اشتباه نكند. البته يك نكته‌اى هست به اينكه اگر كسى دچار اشتباه شد بايد تأسف او را خورد و او را نجات داد؛ نه اينكه به او طعنه و زخمن زبان زد خداوند دوست ندارد به كسى كه در چاه افتاده نيش زده شود بلكه بايد او را كمك و راهنمايى كرد.

اگر انسان قابل رشد باشد و به زمانش بصير باشد، ممكن است بتواند جلو خيلى از مشكلات را بگيرد. در غير اين صورت عقب‌ مى‌ماند. انسان بايد هميشه در مسير تكامل باشد. «مُقبِلًا عَلى شَأنِهِ» به طرف آبرو و شأن و مقام روى آورد. از لحاظ علمى و فكرى رشد كند و طبيعى است اگر «مُقْبِلًا عَلي شَأْنِهِ» نباشد، از مسير تكامل باز خواهد ماند و عمده اشكال انسانها در اين است كه اين جمله را در نظر ندارند. امروزه بايد روحانيت مُعُزَّز جهات رشد را حفظ كنند و نگذارند رو به ضعف بروند. افرادى كه داراى استعداد هستند و مى‌توانند در آينده پرچم اسلام را به دست بگيرند، بايد تلاش كنند. حضور مستمر در درس براى انسان توفيقاتى به همراه دارد. كسانيكه براى اهداف مادى و مقام و ديگر مسائل به درس بروند، به جائى نخواهند رسيد. مرحوم آية الله آسيد ابوالحسن رَحمَهُ‌الله مى‌فرمود: اينها اگر صد سال در حوزه بمانند، اگر نگوئيم عقب‌تر مى‌روند، جلوتر

[١]- نهج البلاغه و منتهى/ خطبه ١٨٢- ص ٣٤٨.