لوامع صاحبقرانی مشهور به شرح فقیه - علامه مجلسی - الصفحة ١٥١ - توبه قبل از مرگ

جعفر صادق صلوات اللَّه عليه شنيدم كه فرمودند كه هر گاه جان به حلق رسد توبه عالم مقبول نيست يعنى در آن وقت عالم مى‌شود يا اگر عالم شود كه امور آخرت را به بيند پس حضرت اين آيه را خواندند كه‌ إِنَّمَا التَّوْبَةُ الخ كه ترجمه‌اش الحال گذشت.

و از آن حضرت صلوات اللَّه عليه منقولست كه فرمودند كه هر گناهى كه بنده مى‌كند از روى جهالت و نادانى مى‌كند و اگر چه عالم باشد كه در واقع جاهل است چون خود را در معرض مخالفت و استحقاق عقوبت الهى در آورده است نمى‌بينى كه حق سبحانه و تعالى حكايت فرموده است قول يوسف را كه به برادران خود گفت كه آيا مى‌دانيد كه چه كرده‌ايد با يوسف و برادرش بنيامين در وقتى كه جاهل بوديد پس ايشان را جاهل ناميد چون خود را در معرض مخالفت و عقوبت الهى در آورده بودند.

و ممكن است كه مراد از آيه توبه كامل باشد چنانكه از حديث سابق ظاهر شد كه هر كه پيش از مرگ به يك سال توبه كند حق سبحانه و تعالى آن را قبول مى‌كند و ليكن چون روايات بعنوان سابق وارد شده است متعين است كه آن را ذكر كنند در تاويل و اللَّه تعالى يعلم.

(و اتى رسول اللَّه ٦ رجل من اهل البادية له جسم‌[١] و جمال فقال يا رسول اللَّه أخبرنى عن قول اللَّه عزّ و جلّ‌ الَّذِينَ آمَنُوا وَ كانُوا يَتَّقُونَ لَهُمُ الْبُشْرى‌ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ فِي الْآخِرَةِ فقال امّا قوله‌[٢] لَهُمُ الْبُشْرى‌ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ فِي الْآخِرَةِ فهى الرّؤيا الحسنة يراها المؤمن فيبشّر بها في دنياه و امّا قول اللَّه عزّ و جلّ‌

[١] حشم. خ.

[٢] تعالى. خ