الطرائف ت داود إلهامی - سید بن طاووس - الصفحة ٣٢١ - انعكاس غدير در تاريخ اسلام

حديث شريف صحت و اعتبار داشته باشد، مرحوم علامه امينى در كتاب ارزشمند «الغدير» فصلى را به سند حديث اختصاص داده و در آن گفتار دانشمندان اهل سنت را راجع به صحت و تواتر حديث غدير گرد آورده است به هر حال سراسر كتب حديث و تفسير و كلام و عقايد اهل سنت از حديث غدير و مأخذ و راويان آن مملو است و نابغه تحقيق و تتبع مرحوم علامه امينى هنگامى كه به ذكر اسانيد حديث غدير از كتب عامه پرداخته است دريايى مواج به وجود آورده كه كرانه و ساحلش ناپيداست وى اين حديث را از ١١٠ نفر از صحابه و ٨٤ نفر از تابعين و ٣٦١ نفر از علماى بزرگ اهل سنت نقل كرده است‌[١].

اسناد حديث غدير به گونه‌اى است كه افزون از حد تواتر است و «ضياء الدين مقبلى» مى‌گويد:

«اگر بنا باشد حديث غدير را (با اين همه مدارك) محرز و مسلم ندانيم، بايد قبول كنيم كه هيچ واقعه‌اى در دين اسلام قابل اثبات نيست»[٢].

حافظ عاصمى مى‌گويد: «حديث غدير را تمامى فرق اسلامى پذيرفته‌اند»[٣].

ابن مغازلى از قول استادش «ابو القاسم فضل بن محمد اصفهانى» مى‌گويد:

«حديث صحيح غدير را حدود يك صد نفر از صحابه، از جمله تمامى عشره مبشّره روايت كرده‌اند لذا صحت اين حديث مسلم و محرز است و من هيچ ضعفى در استوارى آن نمى‌بينم»[٤].

بنا بر اين هيچ گونه مجالى براى شك در حديث از اين لحاظ نيست به همين جهت بزرگان اهل سنت در طول تاريخ منصفانه با اين مسأله برخورد كرده‌اند مثلا، «قندوزى» در كتاب «ينابيع المودة» گفته: و در كتاب «مناقب محمد بن جرير

[١] امينى، الغدير، ج ١، از صفحه ٧٣ تا ١٥١.

[٢] مقبلى، يمنى، هداية العقول الى غاية السئول، ج ٢، ص ٣٠.

[٣] طبق نقل الغدير، ج ١، ص ٢٩٥- ٣١٤.

[٤] ابن مغازلى، المناقب، ص ٢٧.