الطرائف ت داود إلهامی - سید بن طاووس - الصفحة ١١٧ - مناظره مأمون با فقيهان در باره برترى على (ع)

مؤلف كتاب عيون اخبار الرضا پس از اين كه بحث و مناظره با محدثان و فقيهان را ادامه مى‌دهد و آنچه را ابن عبد ربه در كتاب خود آورده است نقل مى‌كند باز دنبال آن مناظره را با متكلمان و اصحاب نظر بدين گونه آغاز مى‌كند كه قسمتى از آن در اينجا براى تكميل فايده آورده مى‌شود:

آن گاه مأمون به اصحاب نظر و كلام رو كرد و گفت: من از شما بپرسم يا شما از من مى‌پرسيد؟

متكلمان: ما از شما مى‌پرسيم.

مأمون: بپرسيد.

يكى از متكلمان: آيا امامت على از جانب خداوند عز و جل نيست؟ و آيا چنان كه ساير واجبات امثال اين كه نماز ظهر چهار ركعت است و به دويست درهم، پنج درهم زكات تعلق مى‌گيرد و حج به سوى مكه است از پيغمبر به وسيله راويان به ما رسيده است، امامت على نيز به همان گونه به ما رسيده است؟

مأمون: بلى.

دانشمند كلامى: پس چرا در هيچ يك از واجبات ميان مسلمانان اختلاف نشده است و فقط در باره خلافت على اختلاف كرده‌اند؟

مأمون: زيرا در جميع واجبات چنان بر خورد و تنافس و رغبتى كه نسبت به خلافت ميان مردم پيدا مى‌شود، وجود ندارد.

يكى ديگر از متكلمان: چه مانعى دارد كه پيغمبر به مردم دستور دهد كه يك تن را به اختيار از ميان خود انتخاب كنند تا در جاى پيغمبر بنشيند و قائم مقام او باشد بى‌آنكه خود پيغمبر كسى را به جانشينى برگزيند؟ اين كار از جهت رأفت و دلسوزى پيغمبر به مردم است زيرا مردم جانشين مخصوص او را اطاعت نخواهند كرد و عذاب خداوند به آنان نازل خواهد شد.

مأمون: من اين عقيده را درست نمى‌دانم از آن جهت كه خداوند به مردم مهربان‌تر است از پيغمبر به مردم، مع هذا خداوند پيغمبر را ميان مردم بر انگيخت‌