الطرائف ت داود إلهامی - سید بن طاووس - الصفحة ١١١ - مناظره مأمون با فقيهان در باره برترى على (ع)

در كتاب عيون اخبار الرضا اضافاتى بر آنچه ابن عبد ربه در كتاب «عقد الفريد» آورده است، ديده مى‌شود اين اضافات از نظر قوت استدلال و اشتمال بر احتجاج و مناظره‌اى كه نظير آن كمتر در مناظرات ديگر ديده مى‌شود، براى پژوهندگان بسيار سودمند به نظر مى‌رسد، از اين رو براى تكميل آنچه ابن عبد ربه در كتاب خود نقل كرده است، پاره‌اى از اضافات كتاب عيون را در دنبال آنچه از كتاب ابن عبد ربه ترجمه شده است در اينجا مى‌آوريم تا مزيد بر استفاده و آگاهى حقيقت پژوهان گردد در عقد الفريد طرف مناظره را فقيهان ذكر كرده ولى در عيون اخبار الرضا طرف مناظره را جماعتى از اهل حديث و گروهى از اهل كلام و نظر نوشته است.

در آغاز مناظره مأمون خطاب به فقيهان چنين مى‌گويد:

مأمون: اگر مى‌خواهيد من آغاز به پرسش كنم و اگر نه، شما آغاز كنيد.

محدثان: ما آغاز به سؤال مى‌كنيم.

مأمون: شروع كنيد به ترتيبى كه نخست يك تن سخن بگويد، آنگاه اگر ديگرى افزون بر گفته وى دارد، بگويد و اگر در گفته او لغزش ديد آن را درست كند.

يكى از محدثان: ما چنان عقيده داريم كه بهترين مردمان پس از پيغمبر خدا ٦ ابو بكر است به دليل روايتى كه از پيغمبر رسيده و همه بر صحت آن اجماع دارند روايت اين است: «اقتدا كنيد به كسانى كه پس از من هستند، ابو بكر و عمر»[١].

چون پيغمبر رحمت امر كرده است كه مردم به آن دو اقتدا كنند ما دانستيم كه آنان بهترين مردم مى‌باشند زيرا پيغمبر چنين دستورى نمى‌دهد مگر در باره بهترين مردم.

مأمون: روايات بسيار است و ناگزير ما يا بايد همه آنها را درست بدانيم يا همه را باطل، يا آنكه پاره‌اى را حق و برخى را باطل. اگر بگوئيم همه حق است، همه باطل خواهد بود، زيرا بعضى از روايات، ناقص روايت ديگرى است و اگر گوئيم همه باطل است لازم مى‌آيد كه دين و احكام دين باطل گردد چون از شقوق سه‌گانه‌

[١]« اقتدوا بالذين من بعدى ابو بكر و عمر».