در تاريخ معاصر ايران همواره تحولاتى شكل گرفته كه نه تنها تاريخ آن را از بقيه كشورهاى آسيايى متمايز مى‌كند، بلكه ملت ايران را به عنوان پيشتازان تحول در آسيا به نمايش مى‌گذارد.

قائم‌مقام و اميركبير، آغازگر" جنبشهاى اصلاحى" در آسيا بودند و بعدها عثمانى‌ها و ژاپنى‌ها اين نوع اصلاحات دولتى را آغاز كردند." مشروطه كردن سلطنت" نيز در آسيا اول‌بار با انقلاب مردمى سال ١٩٠٦ در ايران آغاز شد.

" نهضت ملى كردن" نيز در آسيا و خاورميانه اول‌بار با ملى كردن نفت در ايران اتفاق افتاد (١٩٥١). سپس عبدالناصر، ملى كردن كانال سوئز را شروع كرد.

انقلاب اسلامى و" تشكيل حكومت دينى" نيز اول‌بار در ايران اتفاق افتاد (١٩٧٩) و الگويى جديد تحت عنوان" مردم‌سالارى دينى" به كليه مسلمانان، بلكه صاحبنظران جهان عرضه كرد. در اين سيستم ابتكارى، قوه مجريه از دو نهاد تشكيل مى‌شود: يكى رهبرى كشور كه هم نقش رهبر ايدئولوژيك را ايفا مى‌كند تا عنوان‌

[١] اعضاى دفتر مطالعات حقوقى و سياسى وزارت امور خارجه