مردم‌سالارى دينى در ايران حاصل پيشرفته‌ترين مباحث نظرى و واقعيتهاى عملى در جهان اسلام معاصر است. واقعيتهايى كه ناشى از مقتضيات محيط درونى منطقه‌اى و بين‌المللى است.

در موقعيتى كه بيش از دو دهه از حيات آن مى‌گذرد، خوف و رجا يا اميدها و بيمهاى آن در كدامين نقطه نهفته است؟

در كنار عناصر اميدوار كننده آن، به چه مسائل(problemes) و معضلاتى برخورد كرده است؟

بررسى اين معضلات چگونه مى‌تواند ركن موضوع‌شناسى از تكليف‌شناسى فقه سياسى را سازمان دهد و راه برون‌شد از اين وضعيت را فراهم آورد؟

در اين مقاله با رهيافت فقه سياسى، به بررسى رابطه دموكراسى با يكى از ابعاد سه‌گانه دين؛ يعنى فقه سياسى پرداخته مى‌شود.

مؤلف پس از شرح كلياتى در اين باب، به شيوه توكويل در «تحليل دموكراسى در امريكا» در تركيبى از خوف و رجا به بررسى اميدواريها و بيمهايى كه در مردم‌سالارى دينى ايران وجود دارد، مى‌پردازد.

[١] عضو هيئت علمى دانشگاه علامه طباطبايى