مردم سالارى دينى ماهيت، ابعاد و مسائل مردم سالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٢٤٢
ميان حق جامعه و حق فرد تعارض و تزاحم افتد، حق جامعه بر حق فرد و حق عام بر حق خاص تقدم مىيابد.» (مطهرى، وحى و نبوت، صص ١١٨- ١١٧)
٥- ٣- قوانين اجتماعى و امنيت ملى: «هر حزبى اگر عقيده غير اسلامى هم دارد آزاد است، اما ما اجازه توطئهگرى و فريبكارى نمىدهيم ... آزادى فكر را با آزادى اغفال و آزادى منافقىگرى و آزادى توطئه كردن نبايد اشتباه كنيم.» (مطهرى، ١٣٦١، صص ١٢، ١٦)
٤- برخى از آزاديها
١- ٤- آزادى اجتماعى: استاد مطهرى حقوق و آزادى فرد رادر اجتماع يكى از مشخصات ايدئولوژى اسلام برشمرده، مىفرمايند: «نظام اجتماعى و سياسى اسلام بر اساس احترام به آزاديهاى اجتماعى است». (مطهرى، ١٣٧٨، ص ٩٧)
«يكى از مقاصد انبيا به طور قطع اين است كه آزادى اجتماعى را تأمين كنند و با انواع بندگيها و بردگيهاى اجتماعى و سلب آزاديهايى كه در اجتماع هستند مبارزه كنند.» (مطهرى، ١٣٧٢، ص ١٨)
٢- ٤- آزادى مخالفين: «شما كى در عالم ديدهايد، كه در مملكتى كه همه مردمش احساسات مذهبى دارند به غير مذهبىها آن اندازه آزادى بدهند كه بيايند در مسجد پيامبر (ص) در مكه بنشينند و حرف خودشان را آنطور كه دلشان مىخواهند بزنند.
خدا را انكار كنند. منكر پيامبر بشوند. نماز و حج و ... را رد كنند و بگويند ما اينها را قبول نداريم، اما معتقدان مذهب با نهايت احترام به آنها بر خورد كنند. در تاريخ اسلام از اين نمونههاى درخشان فراوان مىبينيم و به دليل همين آزاديها بود كه اسلام توانست باقى بماند. اگر در صدر اسلام در جواب كسى كه مىآمد و مىگفت من خدا را قبول ندارم مىگفتند بزنيد و بكشيد، امروزه ديگر اسلام وجود نداشت.
اسلام به دليل اين باقى ماند كه با شجاعت و صراحت با افكار مختلف مواجه شده است.» (مطهرى، ١٣٦١، ص ١٩)
٣- ٤- آزادى بيان و قلم: استاد، آزادى بيان و قلم را زمينه ساز رشد بشر و اسلام