آشنايان با مراكز عمده جهان‌تشيّع، مى‌دانند كه سابقه ظهور فقهاى‌بزرگ شيعه در منطقه جبل‌عامل لبنان به قرنها پيش بازمى‌گردد. در منابع مختلف تاريخى آمده است، هنگامى كه پادشاهان صفويه تصميم به انتخاب مذهب شيعه به عنوان مذهب رسمى خود گرفتند، براى مساعدت به گسترش اين مذهب در ايران دست نياز به سوى علماى شيعه جبل‌عامل دراز كردند. در واقع ارتباط ميان علماى شيعه ايران، عراق و جنوب لبنان سابقه‌اى طولانى دارد (جوردى، ١٣٧٧، ص ٢٠٨). موقعيت خاص جغرافيايى لبنان در كنار درياى مديترانه، اين كشور را به يكى از اولين مراكز برخورد جهان اسلام با فرهنگها و مذاهب گوناگون از تمدنهاى غير اسلامى درآورده است. همچنين قرار گرفتن اقليت شيعه در كنار پيروان اهل‌سنت و فرقه‌هاى مختلف مسيحى، سبب رويارويى علماى شيعه لبنان با مسائل تازه‌اى شد كه هنوز مورد ابتلاى علماى قم و نجف نبود. در اين ميان وجود فضاى نسبتاً باز فرهنگى براى آزادى انديشه در اين منطقه از اوايل قرن بيستم، باعث شد شاهد نظريات و برداشتهاى وسيع‌تر و تازه‌ترى در دين و رابطه آن با مسائل سياسى از سوى علما و فقهاى اين منطقه باشيم و اين امر ضرورت توجه به نظريات سياسى اين افراد را دوچندان مى‌سازد.(Mallat ,٤٩٩١ :١ -٣)

[١] عضو هيئت علمى دانشگاه تربيت مدرس