مردم سالارى دينى ماهيت، ابعاد و مسائل مردم سالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ١٤٣
- آزادى بيان، ابراز عقيده و تشكيل گردهمايىها و انجمنها؛
- حاكميت قانون.(Ibid ,٥٥)
جمهورى توسعهيابنده
شهروندان مىبايد از تساوى سياسى و اقتصادى برخوردار باشند تا كسى نتواند آقاى ديگرى باشد و همه بتوانند در مسير تعيُّن خود و مصالح عمومى از آزادى و رشد مساوى برخوردار باشند.
مشخصات:
- تفكيك فعاليتهاى قانونگذارى از اجرايى؛
- مشاركت مستقيم شهروندان در مجامع عمومى براى قانونگذارى؛
- عدم يك دستى در امور عمومى مطلوب تلقى مىشود، اما رأىگيرى مىشود و رأى اكثريت در مواقع عدم توافق حاكم است؛
- پستهاى اجرايى در دست «رؤسا» يا «مديران خاص» است؛
- مسئوليناجرايى از طريق انتخاب مستقيم يا قرعه منصوب مىشوند؛(Ibid ,١٦)
مردمسالارى محافظهكارانه
در اين نوع مردمسالارى، هلد چنين جمعبندى مىكند كه، شهروندان درخواست حمايت از جانب حكام و نيز يكديگر دارند تا مطمئن شوند كسانى كه حكومت مىكنند سياستهايى را پيگيرى مىكنند كه تأمينكننده منافع عموم مردم است.
مشخصات:
- حاكميت نهايى از آن مردم است اما به نمايندگانى واگذار شده است كه مىتوانند به طور مشروع امور دولت را انجام دهند؛
- انتخابات عادى، رأىگيرى مخفى، رقابت ميان دستهها و گروهها، رهبران و احزاب بالقوه و حاكميت اكثريت، نهادهاى اساسى براى استقرار كسانى است كه مىتوان بر روى حكومت آنان حساب كرد؛
- قدرت حاكميت مىبايد غيرشخصى باشد، بدين معنى كه مىبايد براساس قانون محدود گردد و در ميان قواى اجرايى، قانونگذارى و فضا تقسيم شود.