مردم سالارى دينى ماهيت، ابعاد و مسائل مردم سالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ١٣١
حسن البنا و انتخاب شيوه مبارزه سياسى
در زمان فعاليت و حيات حسن البنا ترديدهاى فراوانى از طرف اغلب شخصيتها و گروههاى اسلامگرا پيرامون مشروع بودن به كارگيرى روش هاى مبارزه سياسى مبتنى بر تشكيل حزب و شركت در انتخابات دموكراتيك وجود داشت. و بسيارى از آنها اعتقاد داشتند، اين كار به معنى خروج از كسوت دينى و ورود به قالبهاى سياسى سكولار است، ولى ايشان با صداقت و شجاعت موضع خود را در اين مورد كه آيا مردمسالارى و شركت و حضور در رقابتهاى تابع قواعد مردمسالارانه مانند انتخابات پارلمانى با شريعت اسلام سازگارى دارد يا نه، ابراز كرده است.
بررسى و مطالعه اين نظرات مىتواند ما را به ديدگاه واقعى بنا درباره شيوه منتخب مبارزه سياسى براى گروههاى اسلامگرا رهنمون گردد.
خوشبختانه بنا در ١٨/ ١١/ ١٣٦٣ ق/ ٤/ ١١/ ١٩٩٤ م؛ يعنى دو سال پس از كنگره ششم اخوانالمسلمين (ذيحجه ١٣٦١ ق/ ١٩٤٢ م) كه با اهتمام و اصرارهاى حسن البنا در آن ورود اخوانالمسلمين به رقابتهاى پارلمانى مصر تأييد شد (ملازاده، ١٣٧٩، ص ٢١) طى مقالهاى مشروح در مجله اخوانالمسلمين با عنوان «چرا اخوانالمسلمين در انتخابات شركت كنند؟» نظرات خود در موافقت با شركت در انتخابات و منطبق با شريعت بودن اين مسئله را توضيح مىدهد كه در ادامه اين مباحث از سند تاريخى فوق استفاده خواهيم كرد.
پاسخ به سه سؤال اساسى
مهمترين بخش اين مقاله پاسخهايى است كه بنا به سؤالهاى مهمى كه در زمان وى (و همين طور اكنون) به كرّات درباره اينكه آيا به كار بستن اصول و قواعد مردمسالارى مانند شركت در انتخابات از نظر شرع اسلام مجاز است يا نه، پرسيده مىشد داده است. حسن البنا در تمام جوابهايش با استدلال و تأكيد فراوان رعايت اين قواعد را نه تنها راه مشروع، بلكه بهترين و مسالمتآميزترين راه براى تحقق اهداف گروههاى اسلامگرا به ويژه ايجاد حكومت اسلامى مىداند كه با كمترين قربانى بيشترين و بزرگترين فوايد را نصيب آنها خواهد كرد.