نخست‌وزير برنامه خود را به مجلس اعلام مى‌كند و چنانچه مجلس به برنامه او رأى اعتماد دهد رسماً به عنوان نخست‌وزير كار خود را آغاز مى‌كند. (اصل ٤٩ ق. ا. ف)

نخست‌وزير، لزوماً از حزب رئيس‌جمهور نيست؛ زيرا بايد از فراكسيون اكثريت مجلس باشد؛ مثلًا فرانسوا متيران رئيس‌جمهور سوسياليست فرانسه در سال ١٩٨٦ مجبور شد ژاك شيراك را كه از گليست‌ها بود به عنوان نخست‌وزير معرفى‌كند؛ زيرا فراكسيون جناح راست در مجلس داراى اكثريت بود. متقابلًا در اواخر قرن ٢٠ كه چپها اكثريت مجلس را در دست گرفتند ژاك شيراك رئيس‌جمهور گليست فرانسه، مجبور شد يكى از سوسياليستها را به عنوان نخست‌وزير معرفى كند.

اختيارات و وظايف نخست‌وزير:

١- مسئول اجراى قوانين؛

٢- امضاى بخشنامه‌هاى قانونى؛

٣- تنظيم امور وزارتخانه‌ها و هدايت آنها؛

٤- اعلام سياستهاى عمومى كشور در مجلس و تقاضاى رأى اعتماد؛

٥- رئيس‌جمهور قبل از انحلال مجلس بايد با نخست‌وزير مشورت كند؛

٦- حق پيشنهاد بازنگرى در قانون اساسى به رئيس‌جمهور؛

٧- حق پيشنهاد تشكيل جلسه فوق‌العاده مجلس؛

٨- حق پيشنهاد لوايح قانونى به مجلس؛

٩- وظايف سياسى و قضايى زير به عنوان رئيس مجمع عمومى شوراى دولتى:

تهيه و تدوين لوايح دولت؛ بررسى دادخواست فرجام در مورد اختلافات ادارى كه در محاكم ادارى رسيدگى شده است؛ بررسى سوء استفاده مديران در صدور احكام قانونى؛ تهيه گزارش سالانه به رئيس‌جمهور در مورد تغييرات قوانين و مقررات ادارى. (وزير دادگسترى در اين شورا جانشين نخست‌وزير است.)