مردم سالارى دينى ماهيت، ابعاد و مسائل مردم سالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ١٠٤
با عنايت به اينكه دو مدل ايرانى و فرانسوى تفاوتهاى عمده با مدلهاى كلاسيك رياستى و پارلمانى دارند، ولى در عين حال شباهتهاى بسيارى به يكديگر دارند؛ لذا بررسى تطبيقى آنها براى پيدا كردن جايگاه سيستم حقوقى سياسى ايران (مردمسالارى دينى) در طبقهبندى كلاسيك سيستمها بسيار مفيد، بلكه لازم است.
اين تحقيق با همين هدف اجام شده و به اين نتيجه رسيده است كه مدل ايران را مىتوان يكى از انواع مدل نيمه رياستى و نيمه پارلمانى دانست.
شايان ذكر است چنين كوشش جامعى تا به حال صورت نگرفته، مگر كتابى كه توسط دانشگاه تهران منتشر شده و فقط قوه مجريه ايران و فرانسه را با يكديگر مقايسه كرده است كه نه تنها جامعيت و جمعبندى اين تحقيق مختصر در آن كتاب وجود ندارد، حتى در همان جزء خاصى كه كتاب متولى آن شده به دليل حذف يك نهاد، در مقايسه، نتيجه اشتباهى را به دست داده است.
از خصوصيات اين تحقيق آن است كه بدون تفصيل در بحثهاى حقوقى، كليه بخشهاى سيستم را دسته بندى و مقايسه كرده است تا به جمعبندى كاملى برسد.
الف: مشخصات كلى حكومتهاى ايران و فرانسه
١- فرانسه، جمهورى غير مذهبى است(secular) و به همه عقايد احترام مىگذارد.[١] (اصل ١ ق. ا. ف)
ايران، جمهورى اسلامى است (Islamic Republic) و به عقايد اقليتهاى مذهبى نه تنها احترام مىگذارد، بلكه مسيحيان، يهوديان و زرتشتيان نمايندگانى در پارلمان ايران دارند. (اصول ١ و ٦٤ ق. ا. ج. ا. ا)
[١] - دولت فرانسه برخلاف اصول سكولاريسم نسبت به عقايد و اديان مختلف يكسان برخورد نمىكند. مثلًا يهوديت با اقليت ٦٠٠ هزار نفرى احترام ويژهاى دارند كما اينكه در شوراى همبستگى يهوديان فرانسهCRIF نخستوزير فرانسه و بسيارى از سياستمداران و رهبران احزاب شركت مىكنند. همچنين رهبران يهوديان در مراسم سال نو به حضور رئيسجمهور دعوت مىشوند. ولى مسلمانان كه پنج ميليون نفر جمعيت دارند نه تنها از امتيازات فوق بهرهمند نيستند بلكه در مورد رعايت حجاب كه يك شاخص دينى دختران مسلمان است، به شدت تحت فشار هستند تا از اين اعتقاد دينى دست بردارند به گونهاى كه مديران بسيارى از مدارس با حمايت وزرا و ديگر مسئولين، دختران مسلمان محجبه را اخراج مىكنند.