یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩٧ - تربیت کودک

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٩٧

بهداشت روانی چندین مرتبه از بهداشت بدنی دقیقتر است و نیازمند تخصص بیشتر.

میگویند کودک برحسب غریزه از دو چیز میترسد: صدای بلند و وحشتناک، دیگر سقوط و خالی شدن زیر پایش. علیهذا کسانی که از روی عدم توجه بیخ گوش فرزند کوچک فریاد میکشند باید بدانند که منشأ نوعی ترسها و اضطرابهای روانی در کودک میگردند که تا آخر عمر ممکن است باقی بمانند، و یا کسانی که کودک را به شوخی و یا از روی عصبانیت پرت میکنند ناراحتیهای روانی و اضطرابهای روحی وحشتناکی در کودک ایجاد میکنند.

روان کودک از نظر اعتدال در رعایت و ترتیب اثر دادن به گریه هایش فوق العاده حساس است. بی اعتنایی به ناراحتیهای او روح او را بیمار و بدبین میکند، همچنانکه ترتیب اثر دادن به بهانههای بیجای او نیز روح را پرتوقع و بهانه جو میکند. نظم در رساندن غذا بسیار ضروری است. ساکت کردن بچه وسیله پستان یا پستانک گذاشتن به دهان او بسیار خطرناک است. در این باره رجوع شود به فصل چهارم کتاب در تربیت تألیف راسل.

پس ما در واقع چند مرحله داریم:

مرحله قبل از پیدایش و تکوّن یا مرحله آمادگی، و آداب و وظایفی که مربوط به این مرحله است.

مرحله دوم، مرحله دوره گیاهی یا جنینی کودک است که مانند گیاه متصل است از ریشه به وجود مادر و از آب و هوا و زمین وجود مادر تغذیه میکند ولی در عین حال بالاتر از گیاه است؛ یعنی مادر در مرحله جنین تنها در جسم کودک مؤثر نیست، در روح کودک نیز مؤثر است. حتی ممکن است ترسها و وحشتها و اضطرابهای مادر در دوره رحم در روان کودک اثر بگذارد همچنانکه اندیشهها، فکرها، نیکخواهیها، بدخواهیها، تصور خیر و خدمت یا شرارت و جنایت، همه اینها مؤثر است. در این مرحله، تأثیر از نوع تأثیر زمین در گیاه است.