یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١١١ - تزکیه نفس، بدبینی به نفس

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ١١١

مکاسب میگوید از مکائد نفس نباید غافل بود [١]، گاهی انسان گریه میکند مثلًا برای سیدالشهدا و خودش هم خیال میکند برای سیدالشهدا گریه میکند ولی وقتی که خوب باطن را بشکافی میبینید ذکر مصیبت امام حسین بهانهای است برای بروز غمهایی که انسان در فراق دنیا دارد و مجالی برای ظهور نداشته است. در کتاب شرح حال و آثار عین القضاة همدانی ص ... مینویسد ... [٢].

علامتها:

این علما معتقدند برای شناخت خود و ملکات خود و بیماریهای خود یک نگاه و معاینه ساده خود کافی نیست. انسان اگر بخواهد زیر و روی روح و روان خود را بشناسد، باید از علامتها بشناسد. مثلًا درجه اخلاص را از آنجا میتوان فهمید که پست دینی از انسان گرفته شود، محیط عوض شود و یا در اقبال و ادبارهای دنیا و در امتحانات سخت الهی [٣]. نفس انسان گاهی از آن جهت آرام است که شرایط و امکانات برایش فراهم نیست، آبی ندارد که شناوری کند وگرنه شناور ماهری است و به قول مولوی از غم بیآلتی افسرده است: