یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٢ - تحمل و سعه صدر نسبت به عقاید و سلیقه های دیگران
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٨٢
مواضعه یقولون ان اوتیتم هذا فخذوه و ان لم تؤتوه فاحذروا و من یرداللَّه فتنته فلن تملک له من اللَّه شیئاً اولئک الذین لم یرداللَّه أن یطهر قلوبهم لهم فی الدنیا خزی و لهم فی الآخرة عذاب عظیم.
سوره بقره، آیات ٧٥- ٧٩:
افتطمعون ان یؤمنوا لکم و قد کان فریق منهم یسمعون کلام اللَّه ثم یحرفونه من بعد ما عقلوه و هم یعلمون. و اذا لقوا الذین امنوا قالوا امنّا و اذا خلا بعضهم الی بعض قالوا اتحدثونهم بما فتح اللَّه علیکم لیحاجوکم به عند ربکم افلا تعقلون. اولا یعلمون ان اللَّه یعلم ما یسرون و ما یعلنون. و منهم امّیون لایعلمون الکتاب الّا امانی و ان هم الّا یظنون. فویل للذین یکتبون الکتاب بأیدیهم ثم یقولون هذا من عنداللَّه لیشتروا به ثمناً قلیلًا فویل لهم ممّا کتبت أیدیهم و ویل لهم ممّا یکسبون.
تحمل و سعه صدر نسبت به عقاید و سلیقه های دیگران
آدمی هرچه مربوط به خودش [باشد] برایش شیرین و هم سبک و آسان و قابل تحمل است (مثل معروف: آب دهان هرکس به دهان خودش شیرین است) اما هرچه مربوط به دیگران است بر دوشش سنگینی میکند. اخلاق و سلیقه و عادات و عقاید دیگران برای ما چون مربوط به خود ما نیست، تلخ و سنگین و غیرقابل تحمل است.
لهذا در هر کسی لازم است سعه صدری پیدا شود و قدرت «تحمل» پدید آید. انسان نباید انتظار داشته باشد که همه مردم هم سلیقه و همفکر او باشند. مردم طبعاً همان طوری که از لحاظ شکل و قیافه و اندامْ مختلف آفریده شدهاند و نمیتوان دو نفر یافت که از هر جهت کاملًا مثل هم باشند، از لحاظ روحیات و عقاید و سلیقه نیز