یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٠٠ - جهان بینی اسلامی - جامعه

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٤٠٠

جهان بینی اسلامی - جامعه

١. اولًا آیا جامعه یک مرکب واقعی و حقیقی است از قبیل آب که ترکیبی از دو عنصر است، و یا یک پیکر است که از تکامل یک واحد حقیقی به وجود آمده است؟ مثل انسان و واقعاً افراد در حکم اعضای زیستی هستند و طبعاً جامعه حیات واحد حقیقی دارد و تکثرش صرفاً از نظر آلات و ابزارهاست، و یا جامعه یک کثیر حقیقی است و اجتماع تکرّر فرد است و از این نظر فرقی نیست میان اجتماع انسان و میان اجتماع درختها در باغ و یا اجتماع گوسفندها در گلّه؟

درختان باغ با یک باغبان حراست و محافظت میشوند و از یک جوی آب میخورند و از یک نوع هوا استنشاق میکنند و از یک نوع سرزمین (تقریباً) مایه میگیرند؛ در عین حال مرکب حقیقی از قبیل آب که از اکسیژن و هیدروژن ترکیب میشود و شئ ثالثی به وجود میآید نیست، و حتی از قبیل انسان هم که یک واحد رو به تکامل (یک سلول) ابزارساز [است] که اعضا در خدمت آن واحد و برای