یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٨٧ - سید جمال - راه اصلاح و استراتژی
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٢٨٧
سید جمال - دردها و کمبودهای جامعه اسلامی
١. دردهایی که تشخیص داده بود:
الف. جهالت و بیخبری مسلمانان و دور افتادن از کاروان تمدن که خود قرنها مشعلدار و پرچمدار آن بودند ب. دور افتادن از اسلام اصیل نخستین و مسخ اسلام در اذهان مسلمانان و نفوذ عقاید خرافی در اندیشه آنها ج. تفرقه میان آنها، اعم از مذهبی و غیرمذهبی د. استبداد حکام مسلمان و بیلیاقتی آنها و سلب آزادیهای فردی و اجتماعی ه. نفوذ استعمار خارجی اعم از سیاسی، اقتصادی، فرهنگی
سید جمال - راه اصلاح و استراتژی
٢. راه چارهای که تشخیص داده بود:
الف. دعوت به تعلیم و تعلم و آموزش و آشنایی با علوم و تمدن و فرهنگ جدید ب. بازگشت به اسلام نخستین (نه تنها بازگشت به قرآن و منطق «حسبنا کتاب اللَّه» که متوجه خطر آن بود) و لهذا احیاناً خود را سلفی مینامید، زیرا سیره صدر اول را مفید میشمرد.
ج. مبارزه با استبداد حکام و طرح مسأله همبستگی دین و سیاست و اینکه دخالت در سیاست از اهمّ وظایف دینی است د. مبارزه با استعمار انگلیس در ایران، مصر، هند ه. طرح مسأله اتحاد اسلامی و. دفاع از فرهنگ اسلامی و مبارزه با هرگونه افراط در پیروی از اندیشههای غربی و مکاتب غربی ز. احیای روح مبارزه و جهاد وتوسل به زور (ر. ک: ورقههای