یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٥٩ - یادداشت جهان بینی اسلامی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٣٥٩

حکومت سیستمهای مطلوب در جهان؟

البته نظر ما که تاریخ آن را تأیید میکند قسم دوم است. این مسأله مربوط میشود به مسأله محرّک تاریخ و اینکه آیا تاریخ یک موتوره است یا چندموتوره، و اگر یک موتوره است آن موتور چیست؟

٥. اسلام از اول دعوت به مبارزه اعتقادی کرده است، چون دینِ منطق است. گفته: «ان هذا القران یهدی للتی هی اقوم»، گفته: «قل هاتوا برهانکم»، گفته: «ادع الی سبیل ربک بالحکمة ...».

تاریخ اسلام در عصر پیغمبر و ائمه و در زمان خلفا خصوصاً در دوره مأمون از این امر حکایت میکند.

٦. بدیهی است که درهر جنگی وسایل و ابزار متفاوت است [١]؛ در یک جا ابزار توپ و تفنگ است و در جایی تولید ارزانتر و مناسبتر و در جایی قدرت بیان و تحت تأثیر قراردادن احساسات و در جایی منطق و استدلال اعم از نظری و فکری و عملی، یعنی بهتر از عهده برآمدن در حل مشکلات بشری (رجوع شود به ورقههای «الاسلام یعلو و لایعلی علیه»).

٧. در ورقههای «الاسلام یعلو و لایعلی علیه» بحثی مفید صورت گرفته است که مقصود از این برتری کدام است؛ برتری نظامی است یا منطقی و یا عملی؟- مراجعه شود.

٨. گاهی شخصی یا ملتی از جنبه نظامی یا اقتصادی پیروز میشود و از جنبه اعتقادی مغلوب، نظیر مغول در حمله به کشورهای اسلامی؛ و گاهی از هر دو جنبه پیروز میشود مانند اعراب مسلمان، خصوصاً از جنبههای اعتقادی که با زوال پیروزی نظامی پیروزی عقیده- که به قول علی علیه السلام «و حملوا بصائرهم علی اسیافهم»- محفوظ میماند. این خود دلیل بر این است که این جنگها همه یک ریشهای