یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٧٤ - جهان بینی خوب، مشخصات

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٣٧٤

کسانی که از طرفی به جهان بینی اسلامی اظهار عقیده میکنند و طبعاً پایه و مایه این جهان بینی را توحید میدانند اما توحید را صرفاً از راه مطالعه طبیعت میخواهند کشف کنند و بس، نمیتوانند انسان و جامعه را از توحید استنباط کنند.

نیاز ما به توحید فلسفی از نظر دستگاه ایدئولوژی اسلامی و از نظر اینکه اسلام یک مکتب است و توحید روح مکتب:

توحید به عنوان یک معرفت، یک علم، یک استدلال فلسفی و روش منطقی، یک [اصل] میتواند پایه شناسایی عالم باشد، میتواند روح یک مکتب را تشکیل دهد نه یک توحید تعبّدی و نه یک توحید متفرّع بر عالم و نتیجه از مطالعه عالم. اساساً فلسفه تاریخ و همچنین جامعه شناسی فلسفه است نه علم و به همین دلیل وحدت نظر در آنها نیست. اگر ما به توحید به چشم یک مکتب مستقل عقلی نگاه نکنیم، طبعاً مجبوریم که فلسفه تاریخ را و جامعه شناسی را و انسان شناسی را از مکتبهای دیگر گدایی کنیم.

کسانی که به الهیات و فلسفه اولی میتازند و هم میخواهند توحید اسلامی را تعبداً یا از استدلال انّی بپذیرند، چارهای ندارند از اینکه سایر جهان بینیهای خود را درباره جهان و سنن جهان و انسان و جامعه از مکتبهای دیگر گدایی کنند.

رجوع شود به ورقههای «جهان بینی خوب، مشخصات».

جهان بینی خوب، مشخصات

عطف به ورقههای «جهان بینی اسلامی» شماره ١٨ و ورقههای «توحید، مکتب، جهان بینی» راجع به بهترین جهان بینی، در تعریف جهان بینی گفته میشود: «اظهارنظر و ارزیابی در باب مجموع هستی و حقیقت» یا «کیفیت تفسیر و تحلیل جهان و انسان». جهان بینی طبعاً فلسفه است [١]. هرگونه بینشی که به جهان شکل خاص و صورت