یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٤٨ - فهرست مسائل جهان بینی الهی و جهان بینی مادی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٣٤٨

فهرست مسائل جهان بینی الهی و جهان بینی مادی

(سمینار دبیران علوم دینی- جلسه ششم) ٧٨. جهان تفسیری نه جهان احساسی ٧٩. مسأله شناخت ٨٠. تقسیم گروهها از نظر امکان و عدم امکان شناخت و از نظر ابزار و وسایل شناخت به حسی لاادری، حسی منکر، عقلی محض، عقلی و حسی ٨١. مسأله روان ناخودآگاه ٨٢. اختلاف دو مسلک در شعاع کاربرد عقل ٨٣. اصل هدایت در طبیعت ٨٤. اثبات حق از سه راه: حس، عقل، دل پایان جلسات ٨٥. معمولًا- آنچنان که در جزوه «شناخت» آمده است- چنین تصور میکنند که شناخت از آن جهت لازم است که مقدمه عمل است، آنچنان که مثلًا ما تا آب را نشناسیم، زمین و هوا و محیط را نشناسیم نمیتوانیم آنها را تحت اختیار خود و مورد استفاده قرار دهیم.

این مطلب درباره شناخت علمی صحیح است که شناخت جزئی و عضوی و بخشی است، یعنی انسان اجزای طبیعت را به همین منظور میشناسد.

مسائل:

ولی شناخت کلی و تفسیری جهان این گونه نتیجه نمیدهد و این گونه به کار نمیآید و فایدهاش این نیست. مثلًا اینکه آیا جهان آغاز و انجام دارد یا نه؟ حادث است یا قدیم؟ شاعر است یا غیرشاعر؟ زیباست یا زشت؟ بایستنی است یا نبایستنی؟ قانون و سنت لایتغیر دارد یا ندارد، یعنی قانونهای جهان لایتغیر است یا نه؟

یک واحد زنده است که اجزایی مرده دارد یا در مجموع مانند یک لاشه است که کرمهای چندی نیز بر روی آن میلولند؟ آیا موجود