یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٨٠ - جاه و مقام از نظر اسلام

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٢٨٠

میتوانست آن را به دست آورد، ولی ما همواره میخواهیم که از دیگران خوشبختتر باشیم و این همیشه کار دشواری است زیرا ما دیگران را خوشبختتر از آنچه هستند میدانیم.»

مبارزه انبیا با برتری طلبی و جاه طلبی اولًا به معنی این است که نظر انسان از جاه و مقام ترقی خود نباشد، بلکه برتری بر دیگران باشد که لازمهاش عقب ماندن دیگران است و اگر همه همدوش او بیایند نیتش باطل میگردد، اگر همه مردم بتوانند هالتر [] کیلو را بردارند دیگر قهرمانی خودنمایی نخواهد کرد. ثانیاً مبارزه انبیا با برتری طلبی به معنی مبارزه با میل به مغلوبیت دیگران است، نه مبارزه با میل به ترقی خود در ضمنِ ترقی همه یا مبارزه با میل اشغال مقام عالی برای انجام کارهای مهم نه به منظور خودنمایی و خودفروشی و برتری فروشی. ثالثاً فکر برتری و خوشبختتر از دیگران بودن همانطور که منتسکیو گفته چون انسان دیگران را همیشه از آنچه هستند خوشبختتر فرض میکند و از ناراحتیهای هر فردی و هر طبقهای بیاطلاع است، کار دشواری است و عامل خیالی دارد.

٥. اگر از لحاظ اجتماعی بنگریم پست و مقام ضرورت دارد، یعنی از نظر کسانی که هدفی در اجتماع دارند اشغال پستهای حساس شرط اصلی است. یک پست به اندازه هزار نفر کار میکند. پست از عدد مهمتر است. پست قدرت و مجرای قدرت است. ما به خیال مبارزه با جاه طلبی، خود را خلع سلاح و سلب قدرت کردیم و کار ما به جایی رسیده که یک اقلیت فاسد گمراه بر ما مسلط شدهاند. اینکه ارسطو جاه را یکی از عوامل نه گانه سعادت میداند، از لحاظ اجتماعی مخصوصاً بسیار درست است.