یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٣ - تبلیغ و دعوت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٧٣

ایضاً «الم نشرح لک صدرک ...»

٣١. در جامعه ما بعضی مقامات مذهبی عظمت خود را حفظ کرده است که چه شرایطی دارد، مثلًا مقام افتاء و مرجعیت. اما تبلیغ که در همان حد است به جایی رسیده که یک آواز گرم کافی است که انسان را از مقام مداحی به مقام عمدة الواعظین با استناد به صدرالواعظین و لسان الذاکرین برساند.

٣٢. برخی تبلیغها برای آگاهی و اطلاع است، یعنی رسالت در حد اطلاع و آگاهی تمام میشود. تبلیغات بازرگانی از این قبیل است. برخی یک مقداری بالاتر است، استدلال و اقناع عقلی هم لازم است، مثل استدلالهای اخلاقی فلسفی و اجتماعی فلسفی. اما برخی دیگر علاوه بر همه اینها برای ایجاد علاقه و ایمان و گرایش و کشش و ایجاد حس گذشت و فداکاری است.

در تبلیغ نوع اول، مبلّغ باید همه هنرش در این باشد که به چه وسیله مردم [را] از وجود کالا آگاه کند، هنر زبانی و چرب زبانی لازم است. در نوع دوم علاوه بر لَسِن بودن، قوّت منطق و استدلال و اقناع لازم است؛ و در نوع سوم ایمان قلبی که: ناله مرغ گرفتار نشانی دارد- نه گرفتار بود هر که فغانی دارد. امن الرسول ... باید پیام دل باشد که به دل برسد. پیام زبان به گوش میرسد، پیام عقل به عقل میرسد و پیام دل به دل.

این است که از مهمترین شرایط مبلّغین مذهبی، کمال ایمان و اعتقاد و تأثر خود آنهاست و الّا اثر معکوس میبخشد.

تبلیغ و دعوت

راجع به اینکه بسیاری از تبلیغها اثر معکوس میبخشد، رجوع شود به ورقههای «ایمان به گفتههای پیغمبر یا به آثار گناهان».

رجوع شود به ورقههای «عنصر تبلیغ در نهضت حسینی» و ورقههای «راه و روش تبلیغ».