یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٦٤ - یادداشت جهان بینی اسلامی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٣٦٤

بهترین جهان بینیها:

١٨. بهترین جهان بینیها [١] آن است که بهتر بتواند وظیفه پشتوانه بودن و الهام بخش بودن خود را نسبت به هدفهای ایدئولوژی شخص انجام دهد. مثلًا در هر ایدئولوژی مفاهیم مشترک عدل و مساوات و آزادی و حق و صلح و غیره هست، اما باید دید کدام جهان بینی است که این معانی را از اعماق هستی استنباط و استخراج میکند و کوشش در راه حق و عدالت و خیر و صلاح را هماهنگی با ناموس خلقت و همکاری با جریان خلقت میداند و ظلم و تعدی را نوعی انحراف و سقوط و تباهی میشناسد که: شهد اللَّه أنه لا اله الّا هو و الملائکة و أولوا العلم قائماً بالقسط. والسّماء رفعها و وضع المیزان. بالعدل قامت السموات و الارض. الملک یبقی مع الکفر و لایبقی مع الظلم. العدل یضع الامور مواضعها والجود یخرجها من جهتها.

ایضاً بهترین جهان بینیها این است که الهام بخش تعهد و رسالت و مسؤولیت باشد که قبلًا شرح دادیم.

ایضاً بهترین جهان بینیها آن است که روحیه بدهد و نشاطبخش باشد. و به عبارت دیگر در هر ایدئولوژی نوعی تربیت متناسب و اخلاق متناسب و ایجاد روحیهای متناسب برای اجرا و انجام آن لازم است، نشاط اخلاقی و روحی نه تهییج مطامع.

جهان بینی و فداکاری:

در هر ایدئولوژی خدمت و اخلاص و پا بر روی منافع شخصی [گذاشتن] لازم و ضروری است. بهترین جهان بینی آن است که الهام بخش هماهنگی در اخلاق و اخلاص میان آفرینش و انسان بوده باشد.

عشق و جذبه در ماوراء منافع شخصی:

پس مکتبی که مثلًا معتقد است: «یسبح للَّه ما فی السموات و ما فی الارض» یا «سبّح للَّه ما فی السموات و ما فی الارض» و یا «و ان من شئ الّا یسبح بحمده ولکن لاتفقهون تسبیحهم» میتواند منبع و سرچشمه اخلاقی مخلصانه برای بشر باشد و او را با عشق و جذبه در ماورای مطامع شخصی به حرکت درآورد.