یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٢٦ - جهاد - مسائل

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٣٢٦

خاص است که قطعاً اسلام روی این خصوصیت حساسیت دارد.

مسأله به این صورت قابل طرح است که مشرک، توحید ذاتی لااقل دارد ولی مشرک در عبادت است. مادی، توحید ذاتی ندارد ولی شرک در عبادت هم ندارد. کدامیک از نظر اسلام غیرقابل همزیستی میباشند، آیا هر دو یا فقط مشرک در عبادت؟

٥. آیا میان جزیرة العرب و غیر جزیرة العرب از نظر اسلام فرق است؟ همه اینها حریم مکه و مدینهاند. همچنان که در خود مکه و لااقل مسجدالحرام نباید مشرکی وجود داشته باشد، در همه جزیرة العرب نباید مشرکی وجود داشته باشد بلکه در جزیرة العرب دین دیگری غیر اسلام (از قبیل یهودیت و مسیحیت) نباید باشد. پس حکم جزیرة العرب از نظر اهل کتاب و احیاناً از نظر مشرکین حکم مستقل است نظیر مکه و بلکه مدینه نیز.

٦. مسأله دیگر مسأله پیمان با کفار و محترم بودن آن پیمانهاست که در آیات آخر سوره انفال تصریح میکند درباره مسلمانان غیرمهاجر که: «و ان استنصروکم فی الدین فعلیکم النصر الّا علی قوم بینکم و بینهم میثاق» و همچنین در سوره برائت.

٧. مسأله ترک اعتداء از قبیل قتل عام و قتل غیر دخیل در جنگ و قطع اشجار و اینکه آیا در مواقعی احیاناً ضرورت پیدا میکند، آنچنان که گاهی قتل مسلم ضرورت پیدا میکند (مسأله تترّس کافر به مسلم). آیه کریمه سوره حشر: ما قطعتم من لینة او ترکتموها قائمة علی اصولها فباذن اللَّه.

٨. آیات جهاد به ظاهر متعارض میآید. بعضی آیات، جهاد را در زمینه دفاع از تجاوز مالی و جانی و یا برای نجات مستضعفین تشریع میکند مثل آیات سوره حج و آیه سوره بقره: «و قاتلوا فی سبیل اللَّه الذین یقاتلونکم ...» و آیه «و ما لکم لا تقاتلون فی سبیل اللَّه والمستضعفین من الرجال والنساء والولدان ...». ولی بعضی دیگر مطلق و بلاشرط است، جنبه ابتدایی دارد مثل آیه «یا ایهاالنبی جاهد الکفار و المنافقین و اغلظ علیهم ...» یا آیه «فاذا انسلخ الاشهر الحرم فاقتلوا المشرکین