یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٠٦ - جهان بینی اسلامی - جامعه
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٤٠٦
ولو ان اهل القری امنوا و اتقوا لفتحنا علیهم برکات من السماء والأرض. و ضرب اللَّه مثلًا قریة کانت امنة مطمئنة یأتیها رزقها رغداً من کل مکان فکفرت بانعم اللَّه فاذاقها اللَّه لباس الجوع والخوف بما کانوا یصنعون. یرسل السماء علیکم مدراراً و یمددکم باموال و بنین. وعداللَّه الذین امنوا منکم و عملوا الصالحات لیستخلفنّهم فی الارض ... (باید توجه داشت که قانون کلی است.)
ان الارض للَّه یورثها من یشاء من عباده والعاقبة للمتقین. و لقد کتبنا فی الزبور من بعد الذکر ان الارض یرثها عبادی الصالحون.
آیات «قل سیروا فی الارض ...» که برای همین موضوع است.
ز. در معنویات آنچه نقش اساسی دارد حسن روابط خُلقی است یعنی عدل و احسان نه حسن روابط الهی. اگر به فرض اوّلی تأمین باشد نه دومی، بقای واحد اجتماعی ممکن است والّا فلا. تأثیر ایمان تأثیر غیرمستقیم است، یعنی ایمان ضامن حسن روابط اجتماعی است و حسن روابط اجتماعی ضامن بقا و دوام و عزت و شوکت. البته اتفاق و اتحاد هم مانند عدالت است که در خطبه «قاصعه» روی آن زیاد تکیه شده است و در جای دیگر نهج البلاغه آمده است: اما واللَّه لیسلطن هؤلاء القوم علیکم لیس لانهم اولی بالحق (مرحله ایمان) منکم ولکن لاجتماعهم علی باطلهم و تفرقکم عن حقکم [١]. درباره اصل
[١] [عین عبارت نهج البلاغه نیست، بلکه تلفیقی است از جملاتی در خطبههای ١١٥ و ٩٦ و ٢٥.]