یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٢٣ - ماهیت جهاد اسلامی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٣٢٣

ماهیت جهاد اسلامی

١. ماهیت جهاد اسلامی چیست و چه نقشی در دستگاه ایدئولوژی اسلامی دارد؟ شرایط مجریان چیست؟ و شرط اجرا چیست؟

ما راجع به پرسش اول مکرر گفتهایم که ماهیت جهاد اسلامی دفاع از حقوق بشریت و یا رفع منع و یا مانع از بسط و نشر دعوت اسلامی که ماهیت انسانی و بشری دارد میباشد.

چیزی که هست دفاع گاهی از حقوق مادی و معنوی فردی است و گاهی از حقوق مادی یا معنوی جمعی و بالخصوص حقوق بشری.

لهذا توحید در ابواب جمعی حقوق بشری است. آنجا که توحید درخطر قرار میگیرد به اینکه عملًا مردمی دچار خرافه شرک میشوند و دعوت در آنها مؤثر نمیافتد و یا مردمی دیگر در شبکه و در حصار یک قدرت حاکمه [قرار میگیرند] که منفعت خویش را در بی خبر نگه داشتن مردم میداند و مانع نشر دعوت میشود، باز رفع منع و مانع و شکستن حصار و کوتاه کردن دست ستمگر واجب میشود.

در باب شرایط اجرا باید گفت که هر جنگ و شمشیرکشی به نام اسلام جهاد نیست، همچنان که هر خم و راست شدن نماز نیست.

جهاد اسلامی آنگاه جهاد است که از انگیزهای پاک، بدون دخالت هوا و هوس و مطامع و نظر برتری جویی و استعلا و استبداد و سلطه جویی صورت گیرد، که پیغمبر در همین زمینه فرمود:

انما الاعمال بالنیة و لامرئ ما نوی، فمن کانت هجرته الی اللَّه و رسوله فهجرته الی اللَّه و رسوله، و من کانت هجرته لدنیا یصیبها او امرأة یتزوجها فهجرته الی ما هاجر الیه [١].