یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٩٧ - جهان بینی - تعریف، کلمه مرام و کلمه مسلک

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٣٩٧

دارد. علی علیه السلام فرمود: لا یزهّدنّک فی المعروف ... ایضاً فرمود:

ایاک و ظلم من لایجد ناصراً الّا اللَّه.

ز. نظامی بر عالم حکومت میکند و جهان بر طبق یک سلسله سنن گردش میکند و میچرخد. ضرورت حاکم بر جهان تنها ناشی از جنبه فاعلی نیست، از جنبه غایی هم هست.

ح. جهان یک واحد است مانند یک پیکر زنده، نه اموری متشتّت و متفرق و بیارتباط، و نه مانند ارتباط اجزای یک ماشین بلکه مانند وحدت اعضای یک موجود زنده (ولی نه به نحوی که بودیسم یا غیر آن میگوید که خدا جان جهان است و با جهان در حرکت و تکامل).

ط. اصل تکامل بر جهان حاکم است.

ی. جهان بهترین جهانِ ممکن است، کامل و بینقص است.

یا. انسان دارای شرافت و کرامت ذاتی و خلافت الهی است، موجودی است حرّ و مختار و متعهد و مسؤول و دارای شخصیت [و] اراده و اختیار. منشأ کرامت انسان یکی نیروی فکر و دیگری نیروی اراده اوست. جهان (اجتماع) باید به دست انسان سامان یابد.

یب. عبادت، ورزش و پرورش فکر انسان برای روشن شدن و پرورش اراده برای به کار بستن است.

یج. ایضاً فکر باید با علم، و اراده با تقوا تقویت شود.

ید. هدف بعثتهای انبیا نیز تقویت این دو نیروست.

یه. شعار اسلام: انسان باش یعنی بیندیش، استوار باش و انتخاب کن.

یو. نیازهای مادی و معنوی بشر توأم است و تفکیک ناپذیر، سعادت واقعی دنیا و آخرت توأم است و در یک مسیر است.

یز. فلسفه جهاد: برقراری نظام متناسب با ایدئولوژی اسلام و واژگون شدن نظامهای غیرمتناسب.

یح. جهان گاهواره تکامل انسان است.