یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣٩ - تزکیه نفس

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ١٣٩

شرارت میداند [١] و قهراً نفس را قابل اصلاح میداند نه شایسته قتل و اماته و حبس و زجر؟ البته به عقیده ما اسلام طرفدار نظر دوم است.

ب. معنی میراندن نفس که احیاناً در بعضی تعبیرات اسلامی آمده، یکی از دو مطلب است: یکی جلو طغیان نفس را گرفتن، یعنی نفس امّاره را میراندن و نه نفس مطلق را و به عبارت دیگر رام کردن نفس و به فطرت سوق دادن آن. معنی دیگر، آن چیزی است که در صفحه [١٤١] تحت شماره «ی» خواهد آمد.

ج. راه این نوع میراندن و آرام کردن از نظر اسلام به این است که در مواقعی با آن مخالفت شود و در مواقعی ارضاء و اشباع شود، یعنی در حدود طبیعی ارضاء شود و در خارج از حدود طبیعی با آن مخالفت شود. اسلام نه فلسفه مبارزه با طبیعت را در حدود اقتضای طبیعی میپذیرد و نه موافقت با آن را در حدود محرّکات و مشوّقات بی منطق میپذیرد، و اسلام تدابیری به کار میبرد که آن محرّکات وجود پیدا نکند.

د. رشد طبیعی استعدادها تنها به طریقی که اسلام پیشنهاد میکند میسر است. اخلاق نو آزادانه امروز در زمینه اخلاق جنسی به جای آنکه موجب رشد استعدادها بشود، سبب آشفتگی و بینظمی و انحراف استعدادها بالأخص استعداد عشقی میگردد.

ه. میگویند دموکراسی در اخلاق. ما هم طرفدار دموکراسی در اخلاق هستیم، طرفدار آزادی دادن به استعدادها هستیم، طرفدار این هستیم که استعداد جنسی فی حد ذاته استعداد پاک و شریفی است و باید پرورانده شود و بارور گردد. ولی دموکراسی در اخلاق غیر از هرج و مرج اخلاقی است، همان طوری که دموکراسی در سیاست نیز