یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٨١ - جهان بینی اسلامی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٣٨١

مخصوص درباره جهان و انسان و اجتماع داشته باشد و دارای نوعی طرح و نقشه برای زندگی عالی بشری باشد و به آن نقشه ایمان داشته باشد و در راه تحقق آن- که برای او آرمان است- و در راه جامه عمل پوشانیدن به آن هدفها و طرحها کوشش و فداکاری نماید، با دیگران که با او همفکر و هم عقیدهاند تعاون و همکاری داشته باشد، برای نشر افکار و عقاید خود مجاهده نماید.

٩. نظریات اسلام درباره جهان، علاوه بر مسأله خدا و صفات کمالیه خدا (رجوع شود به ورقههای «جهان بینی»):

الف. جهان یک آفریده است، قائم بالذات نیست و بلکه حادث است، از یک نقطه پدید آمده و به همان نقطه بازمی گردد.

ب. جهان به عبث، باطل، لعب آفریده نشده است.

ج. همه چیز از آنِ خدا بلکه از خدا و بازگشت همه چیز به سوی اوست.

د. نظام موجود نظام حسن بلکه احسن است، جهان بهترین جهان ممکن است.

ه. جهان به عدل برپاست.

و. نظام اسباب و مسببات، واقعی است؛ هم بر مجردات حاکم است و هم بر مادیات.

ز. مشیت و اراده الهی عام است، شامل همه چیز است (قضا و قدر).

ح. عالم غیب، مفاتح الغیب، لوح محفوظ، لوح محو و اثبات، مخازن و خزاین غیبی، مجردات امری، ملائکه و پستهای رسالت آنها ط. آنچه بر جهان حاکم است قانون است (سنة اللَّه ... و لن تجد لسنة اللَّه تبدیلًا) و این نظام تنها فاعلی نیست، غائی نیز هست.

ی. هدایت و وحی و الهام در سراسر جهان یا. خوبی و بدی اضافی و نسبی دنیا بستگی دارد به طرز