یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٤١ - جهان
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٣٤١
در مقابل، مفکرین و شعرایی هستند که خوشبیناند. در ورقههای «بدبینی» یک بیت انتقادی از متنبّی و یکی از سعدی نقل کردیم. ایضاً در ورقههای «جهان» اشعار ناصرخسرو خطاب به جهان که حاکی از خوشبینی است نقل شده.
در ورقههای «نظر دین درباره دنیا» گفتیم که منطق متدینین ما درباره دنیا متأثر است از منطق بدبینان، به دو علت: یکی نفوذ فلسفههای مبنی بر بدبینی از یونان و ایران و هند، و دیگر حوادث ناگوار تاریخ اسلامی (سوم حوادث داخلی یعنی فقدان عدالت اجتماعی، کما اینکه در سخنرانی ٢٢ رمضان ٨١ گفتیم که فقدان عدالت اجتماعی منشأ یک فکره دیگر هم هست و آن فکره بخت و شانس است).
جهان طبیعت و جهان ماوراء طبیعت
رجوع شود به ورقه «مرگ» اشعار مثنوی، داستان جالینوس و مثال جنین در شکم مادر، و [اینکه] نسبت جهان ماده به ماوراء ماده از قبیل نسبت عالم رحم است به عالم دنیا که محاط و محیط است و محاط از محیط مدد میگیرد.
جهان
اشراق [١] جهان جمله چو نقشی برآب | و آن آب نه آب بلکه نقشی ز سراب | |
و آن موج سراب هم خیالی درخواب | و آن خواب چه خواب، خواب مستان خراب | |