یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٨ - تربیت و فطرت و فرق تربیت با صنعت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٨٨

اخلاق، یکی تصوف بایزیدی بگوید و یکی اگزیستانسیالیسم، وای به حال آن جامعه. در قدیم میگفتند بچهای که مامایش دوتا باشد سرش کچل [١] درمیآید. وای به حال نقاشی [ای] که دست هزار نقاش مختلف السلیقه در آن کارگر باشد، یکی طرفدار کوبیسم است، یکی نقاشی کلاسیک الی آخر.

عین این قضیه در افراد از لحاظ اجتماع هست. همان طوری که جنبههای مختلف روحیه یک فرد باید هماهنگ باشد، روحیههای افراد نیز همه باید باهم هماهنگی داشته باشد، که در ورقههای «ذوق اجتماعی» بحث کردهایم.

تربیت و فطرت و فرق تربیت با صنعت

رجوع شود به دفتر ٨٩، مبحث تربیت.

تربیت باید براساس تکوین و استفاده از مقررات دقیق و صراط باریک تکوین و خلقت باشد و به این ترتیب است که استعدادها به فعلیت میرسد؛ یعنی تربیت از قبیل صنعت نیست که پیراستن و آراستن و ساختن و وصل و پیوند و فصل و قطع باشد، مثل اینکه کسی از گوهری نگینی میسازد و از قطعات آهن و فنر و سیم و لاستیک و چوب و غیره اتومبیل میسازد. تربیت به فعلیت رساندن استعدادی است که در موجود نامی یا حیوان یا انسان هست [٢].

تربیت شکوفانیدن است:

فرض کنید غنچه را که میخواهید تربیت کنید تا گل بشود، او یک صراط دارد، صراط باریک. او را با زور دست و با چکش و با پتک نمیشود شکوفاند و باز کرد. او عوامل نرم و لطیفی مخصوص لازم دارد. او با دست نسیم و شعاع نور و آب آبپاش و گرمای معتدل در حالی که شرایط زمینی و خاک او درست باشد، شکفته میشود و باز میشود.

تربیت شکوفانیدن است.

یادداشتها ج٢ ٨٨ تربیت و فطرت و فرق تربیت با صنعت ..... ص : ٨٨

ت:

لهذا اطفالی که از اول با زور و تشر و تشدید