یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤٢ - تزکیه نفس

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ١٤٢

هوس را مخالف شخصیت میداند.

هرگونه پرستشی از قبیل زن پرستی و پول پرستی و قدرت پرستی بر ضد شخصیت سالم داشتن است.

رجوع شود به ورقههای «تزکیه نفس، انسان سالم»:

ما در ورقههای «اخلاق جنسی» گفتیم انسان نوعی از آزادی را که آزادی اخلاقی مینامیم یعنی آزادی از پول پرستی و زن پرستی و مقام پرستی که مرادف است با شخصیت اخلاقی داشتن و کمال مطلوبدار بودن باید برای خود حفظ کند. آیا فقط غریزه جنسی باید آزاد باشد و آیا منش و شخصیت واقعی اگر اسیر و زندانی احساساتی از نوع پول دوستی یا مقام دوستی یا زن پرستی بود مانعی ندارد؟ ما در ورقههای «اخلاق جنسی» گفتهایم که از نظر اسلام، انسان نباید همّ و توجه خود را محدود کند به قدرت پرستی یا پول پرستی یا زن پرستی که یکی معبود نیچه و دیگری معبود مارکس و سومی معبود فروید است. بشر معبود خود را در مافوق خود مادی و فردی، در غیر عضلات بازو و شکم و پایینتر از شکم باید جستجو کند.

یا. گفتیم اسلام طرفدار رشد استعدادهاست و گفتیم که میراندن نفس از نظر اسلام جنبه تعالی و عبور از مرحلهای به مرحله دیگر دارد یعنی تطور است، از قبیل تطور از جماد به نبات و از نبات به حیوان؛ آزادشدن نیروها و استعدادهای عالی و ذخیره شده است.

ترک دنیا ترک ترک آخرت است و ترک ترک آخرت مساوی ترک دنیا نیست.

اکنون به این مناسبت باید فرق اخلاق و تربیت را بشناسیم. فرق اخلاق و تربیت در این است که اخلاق جنبه گذشت از خود دارد، به همین دلیل جنبه تقدس دارد. به همین دلیل، اخلاقی که امثال راسل پیشنهاد میکنند عقیم است. به همین جهت است که ویل دورانت، هم در مقدمه کتاب لذات فلسفه و هم در فصل «اخلاق» تصریح میکند که اخلاق نوین هنوز نتوانسته است برای خود پایگاه محکمی تهیه کند، و ما میگوییم هرگز هم نخواهد توانست. ما میگوییم که تنها مذهب است که قادر است خودی را به شکل موت نسبی و تطور از بشر بگیرد و او را به سوی تعالی بکشاند، در عین اینکه استعدادهای مادی را به کار انداخته استعدادهای عالی وجود او را نیز احیا کند.