یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٤ - یادداشت روش تبلیغ

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٦٤

عقاید، اخلاق، احکام (عبادات) اوّلی توجیه نظام حاکم است و دوم تسلی بخشی محکومان و سوم سرگرمی آنها.

یک مبلّغ وارد و جامعه شناس، به اصطلاح طلاب «دفع دخل کن» است، دفع دخل مقدّر میکند یعنی اعتراضی را که طرف نگفته او میداند که این اعتراض از او برمیخیزد. لهذا قبلًا مطلب را طوری میگوید که دفع دخل مقدّر کرده باشد.

١٢. گفتیم که شرط چهارم موفقیت، متد صحیح است. متد صحیح یعنی اسلوب صحیح، روش صحیح، سبک صحیح.

مسأله سبک صحیح غیر از سخن صحیح و مدعای صحیح است.

سبک و اسلوب مربوط است به کیفیت و چگونگی تبلیغ و پیام رسانی.

امروز مسأله سبک و متد در تعلیم، در تحقیق، در تربیت، در معالجه بیماران جسمی و در معالجه بیماران روحی اهمیت فراوانی یافته است. اگر سبک، صحیح باشد انسان از کار خود حداکثر نتیجه با حداقل صرف نیرو میبرد، و اگر سبک، صحیح نباشد کمتر نتیجه میبرد و احیاناً در بعضی موارد مانند تربیت و تبلیغ نتیجه معکوس میگیرد.

فقط به سبک تحقیق مثال میزنم: بحثی است درباره نقطه عطف در علوم که علوم را به دو قسم قدیم و جدید تقسیم کرد و از روزی که علم وارد مرحله جدیدش شد سرعت گرفت که علت چه بود؟ مثلًا آیا علتش این بود که علمای دوره جدید نبوغی بیشتر داشتند، مثلًا دکارت و بیکن و یا پاستور و ادیسون از ارسطو و افلاطون و ابن سینا و خواجه نصیرالدین طوسی نبوغ بیشتری داشتند یا علت دیگری در کار بوده است؟

جواب صحیح این است که در دوره اخیر چیزی کشف شد که کلید همه سرعتها و شتابها بود و آن اینکه سبک و متد تحقیق و مطالعه تغییر کرد. قدما عیب اساسی کندی کارشان در سبک و متد کارشان بود که همه نتیجهها را از روش استدلال قیاسی میخواستند