یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٠ - تربیت کودک
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ١٠٠
از حس تلقین پذیری کودک چگونه میشود بهره برداری کرد؟ با استفاده از همین حس تلقین پذیری کودک میتوان کودک را به هرگونهای که دوست داریم تربیت کنیم. مادر و همچنین پدر و سایر افرادی که با کودک سر و کار دارند باید بدانند که کودک به موجب حس تلقین پذیری خود، یک آیینه صاف و گیرایی است که هرچه در برابرش قرار دهند آن را گرفته، به خوبی انعکاس میدهد. پس باید در مقابل او حالات متعادل و رویههای نرم و مثبتی داشته باشید تا کودک عیناً همانها را در وجود خود پیاده کند.»
از جمله «کل مولود یولد علی الفطرة الّا ان ابواه یهودانه او ینصرانه او یمجسانه» حدود مسؤولیت پدر و مادر را میتوان به دست آورد که با فراهم کردن موجبات عکس العملهای ناروای روحی در دوران ماقبل تمیز کودک و موجبات تقلید و تلقین و بعد هم تعلیم، چه نقش مؤثری دارند.
ضمناً معلوم شد که محیط خانواده بیشتر محیط عکس العملهای اولیه و دیگر تقلید و تلقین است و مدرسه محیط تعلیم، ولی البته هم در خانه تعلیم هست و هم در مدرسه آن سه عامل دیگر.
و هم معلوم شد که اثر تلقین از برخی تعلیمها اگر بیشتر نباشد کمتر نیست [١]
[١] دو مرحله دیگر نیز تربیت دارد. یکی مرحله تعلیم است. در این مرحله، انسان آگاهانه و با دخالت فکر مقاصد دیگری را دریافت میکند و البته همچنانکه میدانیم نفس تعلیم نوعی پرورش است ولی پرورش ذهن، و ضمناً شرط پرورش روح و اراده برای ورود در عمل است.
مرحله دیگر مرحله تکرار و تمرین و ممارست و ریاضت و ورزش است که مستقیماً وسیله خود فرد صورت میگیرد. در ورقههای «اخلاق اسلامی» نقش عادت و تکرار و ممارست را بیان کردهایم. این مرحله است که نامش خودسازی است. در این جهت سیر و سلوک عرفا در حد اعلاست.