یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧ - بانک

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ١٧

مدتدار میدهد. حالا باید دید چرا در مواقعی مثل حساب جاری هیچ سود نمیدهد و در مواردی مثل صندوق پس انداز سود میدهد؟

٩. ظاهراً یکی از راههای درآمد بانکها ضمانتهای بانکی است که کسانی که وثیقه ندارند بانک از آنها ضمانت میکند و وجه الضمان میگیرد. در عربی امروز علی الظاهر به آن کفالت میگویند- البحوث الفقهیة، صفحه ٧٦.

١٠. از جمله کارهای بانکی حواله است، یعنی شخصی پولش را در شهری به بانک میدهد که در شهر دیگر از او بگیرد، حواله [را در] شهر دیگر از او میگیرد و بانک در مقابل این عمل پولی میگیرد.

١١. یکی دیگر برات است. برات این است که طلبکار که مدیون در شهر دیگری است [و] مثلًا هزارتومان حساب دارد، این هزارتومان را یک مبلغ کمتر از بانک میگیرد و بانک را حواله میدهد که تمام پول را از طرف در شهر دیگر به نفع خود وصول کند.

البته اگر وصول نشد، یا از برات دهنده و یا از مدیون سود تأخیر و دیرکرد میگیرد.

١٢. یکی دیگر تحصیل چک است، یعنی کسی چکی به دیگری داده است که در این شهر یا شهر دیگر از بانک بگیرد. بعد بانک دیگر یا خود این بانک قبل از وقت چک را برای این شخص نقد میکند و مقدار کمتری میدهد و بعد خودش تمام آن را وصول میکند.

١٣. یکی دیگر سفته است. سفته هم این است که دینی که مدیون در وقت معین باید بپردازد، بانک با مبلغی کسری میپردازد و در سر وقت تمام آن را وصول میکند.

١٤. یکی دیگر تحصیل اوراق تجاریه است، یعنی یک قبض تجاری را طلبکار امضا میکند و به بانک میدهد و بانک عهدهدار وصول میشود و در مقابل مزدی میگیرد.

١٥. یکی دیگر وساطت در فروش سهام شرکتهاست.

١٦. مسائل مورد بحث دو قسم است: فعالیتهای بانکی لازم که مبتنی بر ربا نیست و فعالیتهای ربوی. اما قسمت اول عبارت است از: